Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) genel kurulunda görüşmeleri devam eden ve çalışma hayatını doğrudan ilgilendiren 86 maddelik yeni torba yasa tasarısı, milyonlarca vatandaşa umut ışığı oldu. Daha önce kabul edilen 55 maddenin ardından, geriye kalan bölümlerde çalışma hayatını kökten değiştirecek çok kritik düzenlemeler yer alıyor. Kamuoyunun en çok merak ettiği konuların başında ise yıllardır beklenen taşeron işçilere kadro müjdesi geliyor. TYP çalışanları, KİT personelleri ve belediye şirket işçilerini yakından ilgilendiren bu süreç, aynı zamanda memurlar için 3600 ek gösterge, küçük esnaf için Bağ-Kur prim gün sayısının düşürülmesi ve ev hanımlarına emeklilik yolu açan devlet destekli prim ödemeleri gibi devasa reformları da beraberinde getiriyor.
TAŞERON İŞÇİLERE KADRO TORBA YASADA VAR MI?
İlk olarak geçtiğimiz yıl gündeme alınan ve kamuoyunda büyük beklenti yaratan taşeron işçilerine kadro düzenlemesinde artık sona yaklaşılıyor. TBMM'de görüşmeleri süren torba yasanın ikinci etabını oluşturan 43 maddelik bölümünde, 100 bin taşeron işçiye kadro verilmesini öngören kritik maddenin de yer alması bekleniyor. TYP çalışanları, KİT personeli ve belediye şirket işçileri başta olmak üzere geniş bir kesimi kapsayacak olan bu düzenleme, Meclis Genel Kurulu'nda kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı onayıyla Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte, yıllardır kadro bekleyen taşeron işçilerin statü sorunu çözüme kavuşturulmuş olacak.
3600 EK GÖSTERGE KİMLERİ KAPSIYOR VE NE ZAMAN ÇIKACAK?
Torba yasa tasarısının en önemli başlıklarından birini de memurların emekli aylıklarını ve ikramiyelerini doğrudan artıracak olan 3600 ek gösterge düzenlemesi oluşturuyor. Yapılacak yeni yasal düzenleme ile birinci dereceye yükselmiş olan tüm memurlara 3600 ek gösterge hakkı tanınacak. Memur konfederasyonlarıyla ortaklaşa yürütülen bu çalışma sayesinde, daha önceki yasanın kapsamı dışında kalan şef, tekniker, veri hazırlama ve kontrol işletmeni gibi unvanlardaki kamu görevlileri de bu haktan faydalanabilecek. Yaklaşık 500 binin üzerinde memuru kapsaması beklenen düzenleme yasalaştığında, hem mevcut çalışan memurların gelecekteki emekli ikramiyelerinde ciddi bir artış yaşanacak hem de halihazırda emekli olan memurların aylıkları kalıcı olarak yükselecek.
BAĞ-KUR 7200 PRİM GÜNÜ ERKEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?
Küçük esnafın uzun süredir beklediği erken emeklilik müjdesi, prim gün sayısının düşürülmesiyle hayata geçiyor. Yapılacak düzenlemeyle birlikte yaklaşık 1 milyon Bağ-Kur sigortalısının emeklilik için gereken 9000 prim günü şartı 7200 güne indirilecek. Bu indirim sayesinde esnaf tam 1800 gün, yani 5 yıl daha erken emekli olma avantajı yakalayacak. Kapsamın "yanında 10 ve daha az işçi çalıştıran" küçük esnaf olarak belirlenmesi öngörülürken, yasanın tüm süreleri kapsaması halinde 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olan EYT'li esnaf 7200 günü doldurduğu anda yaş şartı aranmaksızın emekli olabilecek. 1999 sonrası sigortalı olanlar ise sigortalılık başlangıç tarihlerine göre belirlenen yaş haddini doldurduklarında bu haktan yararlanabilecek. Bu dev reform, daha az primle emekli olabilmek için son 3.5 yıl SSK'lı bir işte çalışma zorunluluğunu da büyük ölçüde ortadan kaldırmış olacak.
EV HANIMLARINA EMEKLİLİK MÜJDESİ DEVLET DESTEĞİ NE KADAR?
Çalışma hayatında aktif olarak yer alamayan ev hanımlarını sosyal güvenceye kavuşturmak ve emekliliklerini kolaylaştırmak amacıyla yepyeni bir teşvik sistemi devreye alınıyor. İsteğe bağlı sigorta yaptıran ev hanımlarının ödeyeceği aylık prim tutarının üçte biri (1/3) doğrudan devlet tarafından karşılanacak. Mevcut asgari ücret hesaplamalarına göre en düşük isteğe bağlı sigorta primi 6.400,80 TL olarak belirlenmiş durumda. Yeni düzenleme yasalaştığında, bu tutarın 2.133,60 TL'lik kısmı devlet tarafından ödenecek ve ev hanımları sadece 4.267,20 TL ödeyerek emeklilik hakkı kazanabilecek. Ayrıca, anneler için çocuk sayısına göre emeklilik yaşının esnetilmesi ve ağır işlerdeki "yıpranma payı" modeline benzer bir sistemle prim gün sayısına ekleme yapılması da planlanan devrim niteliğindeki adımlar arasında yer alıyor.
TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR VE NASIL UYGULANACAK?
Sosyal güvenlik sistemini güçlendirmek ve vatandaşların emeklilik dönemindeki refah seviyelerini artırmak amacıyla Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) kurulması hedefleniyor. Mevcut Otomatik Katılım Sistemi'nin dönüştürülmesiyle oluşturulacak bu yeni yapıda, sadece çalışanların değil, işverenlerin de sisteme maddi katkı sağlaması öngörülüyor. İkinci basamak bir emeklilik sistemi olarak kurgulanan bu model sayesinde, kişiler çalışma hayatları boyunca biriktirdikleri fonlarla SGK emekli maaşlarına ek olarak ikinci bir maaş alma imkanına kavuşacak. Aynı zamanda sisteme ilave sağlık güvencesi paketlerinin de entegre edilmesiyle, emeklilerin sağlık hizmetlerinden çok daha geniş kapsamlı şekilde faydalanmasının önü açılacak.
