Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve milyonlarca vatandaşın merakla beklediği yeni torba yasa tasarısı, Meclis gündemindeki yerini koruyor. Daha önce 55 maddesi kabul edilen yasa tasarısının geri kalan bölümlerinde çalışma hayatını kökten değiştirecek çok önemli adımlar yer alıyor. Özellikle KİT, TYP ve belediye şirket işçilerini kapsayan 100 bin taşeron işçiye kadro verilmesi konusu, kamuoyunun en çok araştırdığı başlıkların başında geliyor. Bunun yanı sıra küçük esnafın emeklilik şartlarının kolaylaştırılması, memurların mali haklarının iyileştirilmesi ve ev hanımlarının sosyal güvenceye kavuşturulması gibi kritik maddeler, TBMM Genel Kurulu'nda onaylanmayı bekliyor.
TAŞERONA KADRO TORBA YASADA VAR MI VE KİMLERİ KAPSIYOR?
2023 yılından bu yana üzerinde çalışılan ve yüz binlerce işçinin heyecanla beklediği taşerona kadro düzenlemesi, 86 maddelik torba yasa tasarısının en kritik başlıklarından birini oluşturuyor. Meclis'te görüşülecek olan ikinci 43 maddelik bölüm içerisinde taşeron işçilere kadro verilmesine ilişkin maddenin de yer alması güçlü bir ihtimal olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan yaklaşık 100 bin taşeron işçisinin daimi işçi statüsüne geçirilmesi hedefleniyor. Kapsamın detayları henüz tam olarak netleşmemiş olsa da, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), Toplum Yararına Programlar (TYP) ve belediye şirketlerinde görev yapan işçilerin durumlarının bu yasa ile çözüme kavuşturulması bekleniyor. İlgili maddeler TBMM'de kabul edildikten sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak resmiyet kazanacak.
BİRİNCİ DERECE MEMURLARA 3600 EK GÖSTERGE NE ZAMAN VERİLECEK?
Torba yasa tasarısında memurları yakından ilgilendiren en önemli gelişmelerden biri de 3600 ek gösterge düzenlemesidir. Yapılacak yeni yasal düzenleme ile birinci dereceye yükselmiş tüm memurlara 3600 ek gösterge hakkı tanınması planlanıyor. Daha önceki yasal düzenlemelerin dışında kalan memur, şef, tekniker, veri hazırlama ve kontrol işletmeni gibi unvanlara sahip olan ve birinci dereceye ulaşan bütün kamu personeli bu haktan faydalanabilecek. Memur konfederasyonları ile yürütülen ortak çalışmaların tamamlanmasının ardından Meclis'e sunulacak olan bu düzenlemeden 500 binin üzerinde kamu çalışanının yararlanması öngörülüyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, hem mevcut çalışan memurların emekli olduklarında alacakları ikramiyelerde ciddi bir artış yaşanacak hem de halihazırda emekli olan memurların aylık maaşları yükselecek.
BAĞ-KUR 7200 PRİM GÜNÜ ERKEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?
Küçük esnafı yakından ilgilendiren erken emeklilik müjdesi, torba yasa tasarısının dikkat çeken bir diğer maddesidir. Yeni düzenleme ile birlikte yaklaşık 1 milyon Bağ-Kur sigortalısının emeklilik için gereken prim gün sayısı 9000'den 7200'e düşürülecek. Bu sayede küçük esnaf 1800 gün, yani yaklaşık 5 yıl erken emekli olma avantajı yakalayacak. Düzenlemeden faydalanacak kesimin "yanında 10 ve daha az işçi çalıştıran esnaf" olarak tanımlanması bekleniyor. Eğer yasa tüm sigortalılık sürelerini kapsayacak şekilde çıkarsa, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan EYT'li esnaflar 7200 günü doldurdukları anda yaş şartı aranmaksızın emekli olabilecekler. 1999 sonrası sigortalı olanlar ise 7200 prim gününü tamamlamalarının yanı sıra sigorta başlangıç tarihlerine göre belirlenen yaş şartını (kadınlarda 58, erkeklerde 60'tan başlayarak 65'e kadar uzayan) doldurmak zorunda kalacak.
EV HANIMLARINA EMEKLİLİK VE DEVLET PRİM DESTEĞİ NASIL OLACAK?
Torba yasa, ev hanımlarını sosyal güvence kapsamına almak ve emekliliklerini kolaylaştırmak amacıyla özel bir destek paketi içeriyor. Hazırlanan yeni sisteme göre, isteğe bağlı sigorta yaptıran ev hanımlarının ödemesi gereken aylık prim tutarının üçte biri (1/3) devlet tarafından karşılanacak. Güncel asgari ücret rakamları üzerinden hesaplandığında, en düşük isteğe bağlı sigorta primi 6.400,80 TL seviyesinde bulunuyor. Devletin 2.133,60 TL'lik prim desteğini sağlamasıyla birlikte, ev hanımları kendi ceplerinden aylık sadece 4.267,20 TL ödeyerek sigortalı olabilecek ve ilerleyen yıllarda emeklilik hakkı kazanabilecek. Ayrıca, özellikle kadın çalışanlar ve anneler için çocuk sayısına göre emeklilik yaşının esnetilmesi planlanıyor. Ağır iş kollarında uygulanan "yıpranma payı" sistemine benzer bir model ile annelere çocuk sayısına orantılı olarak hem prim gününden ekleme yapılacak hem de emeklilik yaşından indirim sağlanacak.
TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ (TES) NEDİR VE NASIL UYGULANACAK?
Çalışma hayatına yönelik reformlar kapsamında sosyal güvenlik sistemini güçlendirmek ve vatandaşların emeklilik dönemindeki refah seviyelerini artırmak amacıyla Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) hayata geçirilecek. Bu yeni sistem, çalışanlara ilave bir emeklilik geliri ve ek sağlık güvencesi sunmayı hedefliyor. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) içerisindeki otomatik katılım uygulamasının, işverenlerin de maddi katkı sağlayacağı ikinci bir basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi planlanıyor. Böylece çalışanlar, hem devletin sunduğu standart SGK emekli maaşını alabilecek hem de çalışma hayatları boyunca biriken fonlar sayesinde ikinci bir emeklilik maaşına veya toplu ödemeye hak kazanarak yaşam standartlarını koruyabilecekler.
