Amerika Birleşik Devletleri, iklim değişikliği ve uzun yıllardır devam eden kuraklığın yol açtığı en büyük su krizlerinden biriyle karşı karşıya. Colorado Nehri üzerindeki iki kritik rezervuar olan Powell Gölü ve Mead Gölü, tarihi seviyelerde su kaybederken uzmanlar daha önce düşünülmesi bile zor görülen radikal bir çözümü tartışmaya başladı. Masadaki en dikkat çekici senaryo ise yaklaşık 100 yıldır bölgenin su yönetiminde kritik rol oynayan Glen Canyon Barajı'nın işlevini sona erdirmek ve Powell Gölü'nü büyük ölçüde boşaltmak.
40 MİLYON KİŞİNİN SU GELECEĞİ TEHLİKEDE
Colorado Nehri; Arizona, California, Nevada, Utah, Colorado, New Mexico ve Wyoming başta olmak üzere geniş bir bölgenin en önemli su kaynağını oluşturuyor. Nehir sistemi, yaklaşık 40 milyon insanın içme suyu ihtiyacını, milyonlarca dönüm tarım arazisinin sulanmasını ve çok sayıda hidroelektrik santralini besliyor. Uzmanlar, rezervuarlardaki su seviyesinin kritik eşiklerin altına inmesi halinde hem su dağıtımında hem de elektrik üretiminde ciddi sorunlar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
KURAKLIK TÜM SİSTEMİ KİLİTLEDİ
Bilim insanlarına göre Colorado Nehri Havzası son yıllarda tarihinin en kurak dönemlerinden birini yaşıyor. 2000 yılından bu yana nehirdeki ortalama su akışının yaklaşık yüzde 20 azaldığı belirtilirken, mevcut rezervuarların geçmiş iklim koşullarına göre tasarlandığı ve günümüz gerçeklerine artık cevap veremediği ifade ediliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle kar örtüsünün azalması ve yağış rejimindeki değişimlerin su krizini her geçen yıl daha da derinleştirdiğine dikkat çekiyor.
BARAJ KRİTİK EŞİĞE YAKLAŞIYOR
Powell Gölü'ndeki su seviyesi bugün kapasitesinin yalnızca yaklaşık yüzde 23-24'ü seviyesinde bulunuyor. Yetkililer, su seviyesinin 3.490 fitin altına düşmesi halinde Glen Canyon Barajı'nın hidroelektrik üretimini sürdüremeyeceğini, daha düşük seviyelerde ise suyun baraj içerisinde kullanılamaz hale gelebileceğini belirtiyor. Bu durum yalnızca enerji üretimini değil, aşağı havzadaki su dağıtımını da ciddi şekilde riske sokuyor.
ACİL ÖNLEMLER ARTIK YETERLİ OLMUYOR
Krizin büyümesini önlemek amacıyla son yıllarda birçok geçici tedbir devreye alındı. Yetkililer yıllık su bırakımını azaltırken, farklı rezervuarlardan Powell Gölü'ne milyonlarca metreküp su aktarımı gerçekleştirildi. Ancak uzmanlara göre bu uygulamalar yalnızca sistemi kısa süreliğine ayakta tutuyor. Bilim insanları, mevcut yöntemlerin sorunu çözmek yerine sadece ertelediğini ve kalıcı çözümlerin artık kaçınılmaz hale geldiğini vurguluyor.
RADİKAL PLAN: BARAJIN ETRAFINA TÜNELLER AÇILACAK
Tartışılan senaryoya göre Glen Canyon Barajı tamamen yıkılmayacak ancak işlevi büyük ölçüde değiştirilecek. Projede, barajın tabanına açılacak dev tüneller sayesinde Colorado Nehri'nin doğal akışına yakın şekilde doğrudan Mead Gölü'ne ulaşması hedefleniyor. Böylece Powell Gölü büyük ölçüde boşaltılacak, baraj ise yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılabilecek stratejik bir rezerv olarak tutulacak. Bu planın uygulanması halinde hidroelektrik üretimi sona erecek ancak aşağı havzadaki su arzının korunmasının amaçlandığı belirtiliyor.
KURAKLIĞIN İZLERİ GÖZLE GÖRÜLÜYOR
Bölgeyi ziyaret eden turistler de su krizinin boyutlarını yakından hissediyor. Bir zamanlar suyun ortasında ada görünümünde olan kayalıkların artık karayla birleştiği, limanların kullanılmaz hale geldiği ve kıyı şeritlerinin yüzlerce metre geri çekildiği belirtiliyor. Uzmanlar, bu görüntülerin iklim krizinin etkilerini gözler önüne seren en çarpıcı örneklerden biri olduğunu ifade ediyor.
SON SÖZÜ KONGRE SÖYLEYECEK
Yukarı ve aşağı Colorado Havzası'ndaki eyaletler, su paylaşımına ilişkin yeni yönetim planı üzerinde müzakerelerini sürdürürken, Powell Gölü'nün boşaltılması yönünde bir karar alınması halinde bunun yürürlüğe girebilmesi için ABD Kongresi'nin onayı gerekecek. Bilim insanları ise iklim değişikliğinin etkilerinin giderek ağırlaştığı bir dönemde, geçmişin su politikalarıyla geleceğin ihtiyaçlarının karşılanamayacağını belirterek cesur ancak uzun vadeli çözümlerin artık kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
