İstanbul’da art arda gelen ulaşım zamlarının ardından vatandaşlar indirimli kartlara yönelirken, öğrenci İstanbulkart kullanan binlerce kişi için kritik bir gelişme yaşandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), aldığı bir kararla 30 yaşından büyük öğrencilere öğrenci abonman kartı verilmesini durdurmuştu. Bu durum hem açık öğretim hem de örgün öğretimde eğitim gören birçok öğrenciyi mağdur etmişti. Ancak süreç mahkemeye taşındı ve İstanbul 2. İdare Mahkemesi bu kararı iptal etti. Peki, 30 yaş üstü öğrenci İstanbulkart abonman serbest mi? 30 yaşından büyük öğrenciler öğrenci kartı alabilir mi, öğrenci abonman yapabilir mi? Yeni şartlar neler? Mahkeme ne dedi? İşte detaylar…
30 yaş üstü öğrenci İstanbulkart abonman hakkı mahkeme kararıyla geri geldi
İBB Meclisi’nin aldığı kararla 30 yaşından büyük öğrencilerin indirimli öğrenci kartı kullanımı sınırlandırılmış, aylık öğrenci abonman kartı kullanmaları yasaklanmıştı. Bu karar, yüksek lisans, doktora ve açık öğretim gibi farklı sistemlerde öğrenim gören binlerce öğrencinin tepkisine neden oldu. Karar, yaşa dayalı bir ayrımcılık olarak görülerek hukuka taşındı.
İstanbul 2. İdare Mahkemesi, yapılan başvuruyu haklı buldu ve kararı iptal etti. Mahkeme, yalnızca yaş kıstasına dayalı bir kısıtlamanın eğitim hakkı ve anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Ayrıca örgün veya açık öğretim ayrımı yapılmaksızın öğrencilerin haklarının kısıtlanamayacağını belirtti.
Mahkeme kararına göre 30 yaş üstü öğrenciler de abonman hakkına sahip
Mahkeme kararında özellikle şu ifadeler öne çıktı:
Yaş sınırının eşitlik ilkesine aykırı olduğu,
Açık öğretim ve örgün öğretim ayrımı yapılmaksızın karar alındığı,
Eğitim hakkının anayasal bir hak olduğu,
Yaş kıstasının tek başına bir indirim sınırı gerekçesi olamayacağı belirtildi.
Bu karar sonrasında, 30 yaşından büyük öğrenciler de öğrenci İstanbulkart ve abonman kartı kullanma hakkına yeniden kavuşmuş oldu.
30 yaşından büyükler öğrenci abonman kartı alabilir mi?
Evet, 30 yaşından büyük öğrenciler de artık aylık öğrenci abonman İstanbulkart alabilir. Ancak İBB, bu hakkı yeniden tanımlarken bazı şartlar getirdi. Yani bu hak teknik olarak geri verildi fakat erişim süreci zorlaştırıldı.
30 yaş üstü öğrencilerin abonman yapması için istenen şartlar neler?
İBB, 30 yaşından büyük öğrencilerin öğrenci abonman kartı alabilmeleri için aşağıdaki şartları yerine getirmesini zorunlu tuttu:
Aktif öğrenci olduklarını resmi belgeyle (e-devlet öğrenci belgesi) kanıtlamaları,
SGK kayıtlarında herhangi bir aktif çalışma durumu olmaması, yani bir işyerinde sigortalı olarak çalışmıyor olmaları,
Vergi kaydı, şirket ortaklığı veya iş yeri sahipliği gibi ticari faaliyetlerinin bulunmadığını belgelemeleri gerekmektedir.
Bu belgelerin tamamı e-Devlet üzerinden alınabiliyor ve İBB'nin belirttiği başvuru kanalları üzerinden sisteme yüklenebiliyor.
Öğrenci kartlarında yaş sınırlaması neden kaldırıldı?
Mahkeme, yaş sınırı nedeniyle birçok öğrencinin anayasal haklarından mahrum bırakıldığını ifade etti. Özellikle ikinci üniversite okuyan, açık öğretim sistemine devam eden ya da geç yaşta eğitimine başlayan bireylerin durumunun görmezden gelinmesinin ayrımcılık oluşturduğuna karar verildi. Yaşla birlikte öğrenme hakkının sona ermeyeceğini belirten mahkeme, tüm öğrencilerin eşit şekilde ulaşım indirimlerinden faydalanması gerektiğini savundu.
Öğrenci İstanbulkart abonman ücreti ne kadar?
2025 yılı itibarıyla İstanbul’da öğrenci aylık abonman ücreti 150 TL olarak belirlenmiştir. Bu abonman ile aylık 200 biniş hakkı tanınmaktadır. 30 yaş üstü öğrenciler de yukarıda belirtilen şartları sağladıkları takdirde bu tarifeden faydalanabilir.
Öğrenci kartı için nasıl başvuru yapılır?
https://bireysel.istanbulkart.istanbul/ adresinden veya mobil uygulama üzerinden başvuru yapılabilir.
Gerekli belgeler (öğrenci belgesi, SGK kaydı, vergi mükellefiyeti yoktur belgesi) e-Devlet üzerinden temin edilmelidir.
Başvuru sırasında belgeler sisteme yüklenir.
İBB tarafından başvuru onaylandıktan sonra öğrenci kartı aktif hale gelir.
30 yaşından büyük öğrencilere İBB yeni engel çıkarabilir mi?
Mahkeme kararı gereği, yaşa dayalı sınırlama artık hukuka aykırı sayılmaktadır. Dolayısıyla İBB bu konuda yeni bir yaş sınırı getiremez. Ancak yukarıda belirtilen sosyal güvenlik ve gelir belgeleri gibi dolaylı kriterlerle uygulamayı zorlaştırması mümkündür. Bu da kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam etmektedir.
Hangi öğrenciler bu haktan faydalanabilir?
Örgün öğretim öğrencileri
Açık öğretim öğrencileri
Yüksek lisans ve doktora yapanlar
İkinci üniversiteye devam edenler
Yurt içi eğitim kurumlarında aktif kaydı bulunan ve çalışmayan herkes
Sonuç: 30 yaşından büyük öğrenciler için İstanbulkart abonman hakkı geri geldi ama koşullu
Sonuç olarak, 30 yaşından büyük öğrenciler de öğrenci İstanbulkart abonman tarifesinden yararlanabilir. Ancak bunun için aktif öğrenci olunduğu, gelir getiren bir işte çalışılmadığı ve şirket sahipliği ya da ortaklığı bulunmadığı gibi şartların yerine getirilmesi gerekir. Mahkeme kararı, bu sınırlamanın hukuka ve anayasaya aykırı olduğunu belirtmiş ve öğrencilere eşit hak tanınması gerektiğini net şekilde ortaya koymuştur.
Sık Sorulan Sorular
30 yaşından büyüğüm, açık öğretim öğrencisiyim. Abonman kart alabilir miyim?
Evet, eğer sigortalı çalışmıyorsanız ve aktif öğrenci belgeniz varsa, abonman hakkınız var.
İBB yeniden yaş sınırlaması getirebilir mi?
Hayır. Mahkeme kararı gereği yaş sınırlaması hukuka aykırı bulunmuştur.
Sigortalı çalışanım ama aynı zamanda öğrenciyim. İndirimli kart alabilir miyim?
Hayır. SGK’da aktif çalışıyor görünüyorsanız öğrenci abonman kart alamazsınız.
Vergi mükellefiyim ama üniversite okuyorum. Kart alabilir miyim?
Hayır. Vergi kaydı olanlar da sistem dışında bırakılmıştır.
Hangi belgeler isteniyor?
Öğrenci belgesi, SGK tescil kaydı, vergi mükellefi olmadığını gösterir belge (e-Devlet üzerinden alınır).
