CBS News'in Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberde, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in taslağı onayladığı ancak nihai imzalar için ayrıntıların görüşüldüğü belirtildi. Anlaşma karşılığında ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracağı ve sürecin 2015'teki Obama dönemi anlaşmasından daha kapsamlı olduğu ifade edildi.
BEYAZ SARAY'DAN SIZAN TARİHİ BİLGİ
ABD ile İran arasındaki nükleer gerilimi tamamen sona erdirmeyi hedefleyen diplomatik temaslarda uluslararası dengeleri değiştirecek çok kritik bir eşiğe gelindi. ABD merkezli CBS News televizyonunun Beyaz Saray üst düzey yetkililerine dayandırdığı özel haberine göre, Tahran yönetimi nükleer programında geri adım atmaya razı oldu. İran’ın, ABD ile yürütülen gizli müzakereler kapsamında elinde bulundurduğu yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarının "elden çıkarılmasını" içeren bir mutabakatı prensipte kabul ettiği öne sürüldü.
HAMANEY ANLAŞMA TASLAĞINI ONAYLADI
İsmi açıklanmayan ABD’li yetkili, bu hafta sonu resmi bir imza töreni beklenmediğini ancak Tahran'ın yeşil ışık yaktığını belirtti. Washington yönetiminin, İran'ın yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney’in sunulan anlaşma taslağını resmen onayladığına inandığını söyleyen yetkili, nihai mutabakat metni için küçük pürüzlerin giderilmeye çalışıldığını aktarıldı. ABD, yeni dönemde Tahran'dan sadece uranyum tasfiyesi değil, tüm şüpheli nükleer meseleleri kalıcı olarak çözmeyi taahhüt etmesini şart koşuyor.
OBAMA DÖNEMİNDEKİ ANLAŞMADAN ÇOK DAHA İYİ
Beyaz Saray yetkilisi, masadaki muhtemel yeni nükleer anlaşmanın, eski Başkan Barack Obama döneminde 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan (JCPOA) çok daha katı ve başarılı bir içeriğe sahip olduğunu iddia etti. 2015'teki anlaşmanın İran'ın belirli bir seviyeye kadar uranyum zenginleştirmesine göz yumduğunu hatırlatan yetkili, bu kez nükleer materyal stoklarının tamamen ortadan kaldırılması konusunda Tahran ile tam bir mutabakat sağlandığını, şu an sadece bertaraf mekanizmasının teknik yöntemleri üzerinde tartışıldığını vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ ABD ABLUKASI KALKIYOR
Tarihi uzlaşmanın en büyük ödülü ise İran ekonomisinin can damarı olan lojistik hatların serbest kalması olacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda konuşlu bulunan İran limanlarına giriş çıkış yapan ticari gemilere yönelik uyguladığı ağır askeri abluka tamamen kaldırılacak. Güvenli geçişlerin sağlanması amacıyla ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile Körfez ülkeleri arasında yeni bir koordinasyon merkezi kurulacak. Müzakere sürecinin arka planında ise ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner gibi kritik isimlerin aktif rol oynadığı öğrenildi.
