ABD merkezli CNN televizyonunun plana aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, CIA, İran'da rejim karşıtı bir halk ayaklanmasını teşvik etmek amacıyla Kürt silahlı grupları desteklemek için çalışmalar yürütüyor. Trump yönetiminin, İranlı muhalif gruplar ve Irak'taki Kürt liderlerle askeri destek sağlama konusunda aktif görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi. İran Kürdistanı Demokratik Partisi (KDPI) başta olmak üzere İranlı Kürt silahlı grupların, Irak-İran sınırı boyunca faaliyet gösteren binlerce gücü bulunuyor. İran İslam Cumhuriyeti ve Devrim Muhafızları Ordusu ise son günlerde sınır hattındaki Kürt gruplara yönelik insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenliyor.
TRUMP İRANLI VE IRAKLI KÜRT LİDERLERLE TELEFONDA GÖRÜŞTÜ
İranlı üst düzey bir Kürt yetkilinin açıklamasına göre, ABD Başkanı Donald Trump salı günü İran Kürdistanı Demokratik Partisi (KDPI) Başkanı Mustafa Hijri ile bir araya geldi. Axios'un haberine ve CNN'e konuşan kaynaklara göre, Trump pazar günü de Iraklı Kürt liderleri arayarak İran'daki ABD askeri operasyonunu ve işbirliği olanaklarını görüştü. Silahlandırma girişiminin hayata geçebilmesi için silahların sevkiyatı ve Irak Kürdistanı'nın bir fırlatma alanı olarak kullanılması konusunda Irak Kürtlerinin onayına ihtiyaç duyuluyor. İranlı Kürt muhalif güçlerin önümüzdeki günlerde İran'ın batısında bir kara operasyonuna katılmasının beklendiği ifade edildi. Konuya ilişkin konuşan İranlı üst düzey Kürt yetkili, beklentilerini şu sözlerle aktardı:
"Şu anda büyük bir şansımız olduğunu düşünüyoruz."
PLANDA İSRAİL İÇİN BİR TAMPON BÖLGE OLUŞTURULMASI HEDEFLENİYOR
Görüşmelere aşina kaynakların aktardığına göre, planın ana hedeflerinden biri Kürt silahlı kuvvetlerinin İran güvenlik güçleriyle çatışarak onları oyalaması. Bu sayede büyük şehirlerdeki silahsız İranlıların ocak ayındaki ayaklanmalarda olduğu gibi katledilmeden sokağa çıkmalarının kolaylaştırılması amaçlanıyor. Başka bir ABD'li yetkili, Kürtlerin bölgede kaos yaratmaya ve İran rejiminin askeri kaynaklarını zayıflatmaya yardımcı olabileceğini belirtti. Masadaki diğer fikirler ise Kürtlerin İran'ın kuzeyinde İsrail için bir tampon bölge oluşturacak toprakları ele geçirip elinde tutması üzerine yoğunlaşıyor. CIA yetkilileri konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti. İsrail ordusunun, Kürt güçlerinin İran'ın kuzeybatısına akışına zemin hazırlamak amacıyla son günlerde Irak sınırındaki İran askeri ve polis karakollarını vurduğu ve bu saldırıların artmasının beklendiği kaydedildi.
ESKİ PENTAGON VE DIŞİŞLERİ YETKİLİLERİ SÜRECİ DEĞERLENDİRDİ
ABD'nin planlarına ilişkin eski hükümet yetkilileri basına çeşitli açıklamalarda bulundu. Eski Başkan Barack Obama döneminde Pentagon'da üst düzey yetkili olarak görev yapan CNN ulusal güvenlik analisti Alex Plitsas, ABD'nin İranlıların rejimi devirmesi sürecini silahlandırma yoluyla hızlandırmaya çalıştığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"İran halkı bir bütün olarak genellikle silahsızdır ve güvenlik hizmetleri çökmedikçe, birisi onları silahlandırmadıkça yönetimi ele geçirmeleri zor olacaktır. ABD'nin bunun İran'daki diğer insanlara da aynı şeyi yapmaları için ilham vereceğinden umutlu olduğuna inanıyorum."
Plitsas, geçmişteki tecrübelere atıfta bulunarak olası riskler hakkında da şu açıklamayı yaptı:
"Eğer bir ayaklanma başarısız olur ve ABD geri çekilirse, bunun Kürtleri terk etme anlatısına katkıda bulunacağına dair bir endişe var."
Eski Başkan Joe Biden döneminde Orta Doğu konusunda uzmanlaşmış eski üst düzey Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Jen Gavito ise sürece dair endişelerini şu sözlerle dile getirdi:
"Sınırın her iki tarafında da zaten değişken bir güvenlik durumuyla karşı karşıyayız. Bu durum Irak'ın egemenliğini zayıflatma ve esasen hiçbir hesap verebilirliği olmayan ve neyi harekete geçirebileceğini çok az anlayan silahlı milisleri güçlendirme potansiyeline sahip."
KÜRT GRUPLAR ABD YÖNETİMİNDEN SİYASİ GÜVENCE BEKLİYOR
ABD istihbarat değerlendirmelerine göre, İranlı Kürtlerin şu anda hükümete karşı başarılı bir ayaklanmayı destekleyecek nüfuza veya kaynaklara sahip olmadığı, bu nedenle geniş çaplı bir ABD ve İsrail desteğine ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Görüşmelere aşina kaynaklar, İranlı Kürt partilerin herhangi bir direniş çabasına katılmayı taahhüt etmeden önce Trump yönetiminden siyasi güvence beklediğini vurguladı. Kürt muhalif grupların kendi içlerinde bölünmüş yapısı ve geçmişteki güven sorunları da ABD yetkilileri tarafından tartışılıyor. Sürece dahil olan bir Trump yönetimi yetkilisi konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Amerikalıların bir vekil gücü kendi adlarına savaşmaya ikna etmesi o kadar basit olmayabilir. Kendi çıkarlarını düşünen bir grup insan var ve asıl soru, onları sürece dahil etmenin onların çıkarlarıyla örtüşüp örtüşmediğidir."
