ABD ile Danimarka arasında, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Greenland hakkında dikkat çeken görüşmeler yürütüldüğü bildirildi. İngiliz basınında yer alan haberlere göre Washington yönetimi, Grönland’daki askeri varlığını genişletmek amacıyla üç yeni üs kurma planı üzerinde çalışıyor.
İddiaya göre üslerin, özellikle Rusya ve Çin’in Kuzey Atlantik’teki askeri ve deniz hareketliliğini izlemek amacıyla kullanılacağı belirtiliyor.
GÖRÜŞMELERDE İLERLEME SAĞLANDI
Haberlere göre ABD ile Danimarka arasında son aylarda yürütülen diplomatik temaslarda önemli ilerleme kaydedildi. Ancak tarafların henüz resmi anlaşmaya imza atmadığı ifade edildi.
Beyaz Saray, Grönland ve Danimarka ile üst düzey görüşmeler yapıldığını doğrularken, müzakerelerin detaylarına ilişkin açıklama yapmadı.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, görüşmelerin “doğru yönde ilerlediğini” belirterek sürece ilişkin iyimser mesaj verdi.
Danimarka Dışişleri Bakanlığı da diplomatik temasların sürdüğünü kabul etti ancak ayrıntı paylaşmadı.
HEDEF KUZEY ATLANTİK’TE GÖZETİM
ABD’nin planladığı üslerin Grönland’ın güneyinde konuşlandırılması hedefleniyor.
Yetkililerin özellikle:
- Rusya’nın Kuzey Kutbu çevresindeki askeri hareketliliği,
- Çin’in bölgedeki deniz faaliyetleri,
- Kuzey Atlantik’teki stratejik geçiş noktaları
üzerine yoğunlaştığı belirtiliyor.
Üslerin ayrıca Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında bulunan ve stratejik öneme sahip GIUK Geçidi’ni izlemek amacıyla kullanılabileceği ifade edildi.
NARSARSUAQ ÖNE ÇIKIYOR
Yeni üslerden birinin, daha önce ABD askeri varlığına ev sahipliği yapan Narsarsuaq bölgesinde kurulmasının gündemde olduğu aktarıldı.
Bölgede küçük bir havalimanının bulunması nedeniyle altyapı avantajı sağladığı belirtiliyor.
Diğer üslerin de mevcut liman veya havaalanı altyapısına sahip bölgelerde konumlandırılmasının planlandığı kaydedildi.
ABD’NİN HALİHAZIRDA BİR ÜSSÜ VAR
ABD’nin Grönland’daki mevcut askeri varlığı ise kuzeybatıda bulunan Pituffik Space Base üzerinden sürüyor.
Bu üs, özellikle füze izleme faaliyetleri için kullanılıyor ve NORAD kapsamında görev yapıyor.
Ancak mevcut üssün deniz gözetimi amacıyla tasarlanmadığı belirtiliyor.
TRUMP’IN “GRÖNLAND” ÇIKIŞI YENİDEN GÜNDEMDE
Gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce yaptığı tartışmalı Grönland açıklamalarını yeniden gündeme taşıdı.
Trump, ocak ayında yaptığı açıklamada ABD’nin Grönland’a “sahip olması gerektiğini” söylemiş, bunun “kolay ya da zor yolla” gerçekleşebileceğini ifade etmişti.
Bu sözler, NATO müttefiki Danimarka ile Washington arasında diplomatik gerilime neden olmuştu.
Ancak son görüşmelerde ABD’nin Grönland’ın kontrolünü ele geçirme gibi bir talebi resmi olarak gündeme getirmediği belirtildi.
KRİTİK ANLAŞMA 1951’E DAYANIYOR
ABD ile Danimarka arasındaki görüşmelerin temelini, iki ülke arasında 1951 yılında imzalanan güvenlik anlaşması oluşturuyor.
Söz konusu anlaşma, ABD’ye Grönland’daki askeri faaliyetlerini genişletme konusunda önemli yetkiler tanıyor. Ancak yeni üsler ve genişleme planları için Danimarka hükümetinin onayı gerekiyor.
Uzmanlar, Kuzey Kutbu ve Kuzey Atlantik bölgesinin önümüzdeki yıllarda küresel güç rekabetinin en kritik alanlarından biri haline geleceğini değerlendiriyor.
