Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Avrupa Birliği (AB) liderlerinin, İsrail ile mevcut işbirliğini azaltmaya yönelik bazı adımlar atılması konusunda uzlaştığını ve bu kapsamda AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a somut öneriler hazırlama talimatı verildiğini açıkladı. Açıklama, Brüksel’de düzenlenen AB Zirvesi sırasında Politico’ya verilen bir demeçle duyuruldu.
AB liderleri Gazze'deki insani krizi kabul etti
Nauseda, zirvede Gazze’deki insani durumun "tahammül edilemez" olarak tanımlandığını ve görüşmelerin hem uzun hem de zorlu geçtiğini ifade etti. Ülkeler arasında İsrail'e yaklaşım konusunda ciddi ayrışmalar olduğunu söyleyen Nauseda, "Bazı ülkeler İsrail yanlısı, bazıları kesinlikle karşı. Ama ortada bir gerçek var: Trajik bir insani durum ve acı çeken çocuklar" ifadelerini kullandı.
Kaja Kallas Temmuz'da öneriler sunacak
Nauseda’nın açıklamasına göre, AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, temmuz ayı içerisinde İsrail ile olan ticari ve siyasi işbirliğine yönelik kısıtlayıcı adımları içeren ilk öneri paketini sunacak. Bu öneriler, İsrail'in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemleri nedeniyle ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi olabilir.
Ortaklık Anlaşması'nın feshi zor, sınırlı yaptırımlar gündemde
Politico'nun haberine göre, İsrail ile AB arasındaki Ortaklık Anlaşması'nın tamamen feshedilmesi üye ülkelerin oy birliğini gerektiriyor. Ancak Almanya ve Macaristan gibi ülkelerin bu adıma karşı çıktığı biliniyor. Buna karşın, Batı Şeria’dan yapılan ithalata yaptırım uygulamak ya da bazı ticari bağları sınırlamak gibi daha dar kapsamlı önlemlerin nitelikli çoğunlukla alınabileceği belirtiliyor.
"AB güvenilirliğini kaybediyor" uyarısı
Nauseda, AB’nin bu gibi krizlerde sadece "endişe duyduğunu" belirtmekle yetinmesinin, birlik açısından itibar kaybına yol açtığını belirtti. "Avrupa böyle durumlarda her seferinde güvenilirliğini kaybediyor. Herkes bize bakıyor ve biz sadece derin endişe duyduğumuzu söylemekle yetiniyoruz," sözleriyle mevcut durumu eleştirdi.
İnsan hakları ihlalleri dosyada
AB İnsan Hakları Özel Temsilciliği’nin yürüttüğü gözden geçirme sürecinde, İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’da insan haklarını ihlal ettiğine dair somut işaretler olduğu yönünde bulgulara ulaşıldığı da açıklandı. Bu tespitler, AB'nin atacağı muhtemel adımlar için hukuki dayanak oluşturabilecek nitelikte.
Önümüzdeki haftalarda Kaja Kallas tarafından sunulacak önerilerin içeriği ve AB içinde nasıl karşılanacağı, İsrail ile ilişkilerin seyrini belirleyecek kritik bir döneme işaret ediyor.
