Afganistan'ın askeri yapısı, 2021 sonrası dönemde yeniden şekillenen envanteri ve personel kapasitesiyle uluslararası askeri endekslerde yer alıyor. Kara unsurlarındaki araç ve silah sayısındaki artış dikkat çekerken, hava gücü ve konvansiyonel kapasite bakımından sınırlı bir tablo ortaya çıkıyor.
Afganistan, 2021 yılında Amerika Birleşik Devletleri güçlerinin ülkeden çekilmesinin ardından yeni bir askeri yapılanma sürecine girdi. Ülkede yönetimi devralan Taliban unsurları, geride bırakılan askeri ekipmanları envantere dahil etti. Yaklaşık 80 bin zırhlı araç ve hafif silahın kullanıma alınmasıyla kara gücünde niceliksel artış yaşandı. Mevcut askeri yapı, büyük ölçüde gerilla savaşı tecrübesine sahip yaklaşık 150 bin kişilik savaşçıdan oluşuyor.
AFGANİSTAN'IN ASKERİ GÜCÜ NEDİR?
Afganistan'ın askeri kapasitesi, konvansiyonel ordu yapısından ziyade asimetrik harp anlayışı üzerine şekilleniyor. 2021 sonrası dönemde ABD'nin çekilmesiyle birlikte ülkede bırakılan askeri araç ve silahlar mevcut yapıya dahil edildi. Bu kapsamda kara unsurlarında zırhlı araç ve hafif silah sayısında artış kaydedildi.
Yaklaşık 150 bin kişilik askeri güç, düzensiz harp tecrübesine sahip unsurlardan oluşuyor. Bu yapı, klasik ordu organizasyonundan farklı olarak esnek operasyon kabiliyeti üzerine kurulu bulunuyor. Zırhlı araç envanterindeki artış, iç güvenlik ve sınır kontrolü faaliyetlerinde kullanılmaktadır.
Hava gücü bakımından ise sınırlı bir kapasite söz konusu. Envanterde yer alan sınırlı sayıdaki helikopter dışında savaş uçağı gücü bulunmuyor. Bu durum, bölgesel hava üstünlüğüne sahip ülkelerle karşılaştırıldığında belirgin bir fark oluşturuyor.
Afganistan'ın dağlık coğrafyası, askeri savunma konseptinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Ulaşılması güç kırsal alanlar ve dar geçitler, askeri operasyonların planlanmasında belirleyici rol oynuyor.
Tarihsel süreçte Afganistan, Britanya İmparatorluğu, Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri gibi büyük güçlerin askeri müdahalelerine sahne oldu. Bu süreçlerde söz konusu güçler ülkede kalıcı ve mutlak hakimiyet kuramadı.
AFGANİSTAN ORDUSU DÜNYADA KAÇINCI SIRADA?
Afganistan, 2025 Askeri Güç Sıralaması verilerine göre dünya genelinde 55. sırada yer alıyor. Sıralama; askeri personel sayısı, kara, hava ve deniz unsurları, lojistik kapasite ve operasyonel sürdürülebilirlik kriterleri dikkate alınarak hazırlanıyor.
Endeks, ülkelerin konvansiyonel savaş kapasitesini esas alıyor. Hava kuvvetleri gücü, donanma kapasitesi, teknolojik altyapı ve ağır silah envanteri gibi unsurlar sıralamada belirleyici oluyor. Afganistan'ın mevcut askeri yapısı, konvansiyonel teknoloji ve hava gücü bakımından sınırlı bir profil sergilediği için sıralamada orta seviyede yer alıyor.
Bu durum, ülkenin tarihsel askeri deneyimi ile mevcut teknolojik kapasitesi arasında farklılık bulunduğunu gösteriyor.
