Afganistan'da yasak olmasına rağmen sürdürülen Bacha Bazi geleneği, çocuk istismarı ve insan hakları ihlalleriyle gündeme geliyor.
Afganistan’da Gizlice Devam Eden Bacha Bazi Geleneği Tepki Topluyor
Afganistan'da yasal olarak yasaklanmış olmasına rağmen varlığını sürdüren "Bacha Bazi" adlı gelenek, insan hakları savunucuları ve uluslararası kamuoyunun tepkisini çekmeye devam ediyor. Yüzde 80’i Müslüman olan ülkede, özellikle yoksul ailelerin erkek çocukları bu uygulamanın kurbanı oluyor. Çocuklar kadın kıyafetleri giydirilerek düğünlerde ve özel eğlencelerde dans ettiriliyor. Ancak bu durum yalnızca yüzeyde eğlence olarak gösterilse de, perde arkasında cinsel istismar ve şiddet vakaları ciddi bir sorun olarak büyüyor.
“Çocuk Oyunu” Değil, İstismarın En Karanlık Hali
“Bacha Bazi” ifadesi, Farsça’da “çocuk oyunu” anlamına gelse de, ardındaki gerçekler son derece karanlık. Geleneğin hedefi çoğunlukla kırsal kesimde yaşayan, ekonomik olarak dezavantajlı ailelerin çocukları. Kadınsı kıyafetlerle süslenen küçük çocuklar, düğünlerde veya özel toplantılarda dans etmeye zorlanıyor. İnsan hakları raporlarında bu çocukların büyük bir kısmının fiziksel ve cinsel istismara maruz kaldığına dikkat çekiliyor. Bu durum, yalnızca Afganistan için değil, tüm dünya için alarm niteliğinde bir insanlık sorunu olarak öne çıkıyor.
Yasaklar Yetersiz Kalıyor, Yerel Güç Odakları Kalkan Oluyor
Afganistan yasaları, Bacha Bazi uygulamasını açıkça suç sayıyor. Ancak kağıt üzerinde var olan bu yasak, sahada yeterince karşılık bulmuyor. Özellikle bazı yerel güç odaklarının bu geleneği koruduğu ve uygulamaların göz yumulduğu belirtiliyor. Devlet otoritesinin zayıf kaldığı bölgelerde ise geleneksel yapılar ve mafyatik ilişkiler bu karanlık döngüyü devam ettiriyor. İnsan hakları örgütleri, devletin sadece yasa çıkarmakla kalmaması, aynı zamanda uygulamaları da sıkı şekilde denetlemesi gerektiğini vurguluyor.
Uluslararası Kurumlar Uyarıyor: “Bacha Bazi Modern Köleliktir”
Birleşmiş Milletler ve UNICEF gibi uluslararası kurumlar, yıllardır Bacha Bazi geleneğine karşı raporlar hazırlıyor ve çağrılarda bulunuyor. 2025 yılı itibarıyla yayınlanan son raporlar, Afganistan’da çocuk hakları ihlallerinin başlıca kaynağı olarak bu uygulamayı gösteriyor. UNICEF, bu tür geleneklerin ortadan kaldırılması için yalnızca yasal yaptırımların değil, mağdur çocuklara yönelik rehabilitasyon ve eğitim politikalarının da hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ne yazık ki, şu an için çocuklar yalnız bırakılmış durumda.
Kökü Savaş ve Yoksulluktan Gelen Acı Bir Gerçek
Bacha Bazi’nin kökeni, Afganistan’ın uzun süredir süren savaşları, iç çatışmaları ve derin ekonomik yoksulluğuna dayanıyor. Devletin kontrolünün sınırlı olduğu bölgelerde, çocuklar hâlâ “eğlence” aracı olarak kullanılıyor. Bu sadece Afganistan’ın değil, insanlığın da yüzleşmesi gereken büyük bir sorun. Her ne kadar dinî ve ahlaki yapısıyla bilinen bir ülkede böyle bir uygulamanın varlığı çelişkili görünse de, gerçekte çocukların korunmasızlığı ve eğitimsizlik, bu çirkin geleneği hâlâ ayakta tutan temel unsurlar.
