Türk edebiyatında, fikir akımları belirleyici bir rol oynadı. İdeolojilerine bağlı yazarlar, kelime tercihlerinde bile ayrıştı. İslamcı, Milliyetçi yazarlar eski Türkçe kelimeleri tercih ederken, sol görüşlü Kemalist, Sosyalist yazarlar öz Türkçeyi tercih etti. Örnek vermek gerekirse meseleleri sağ bir perspektifle yorumlayan edebiyatçılar detay derken, sosyalist yazarlar ayrıntı demeyi tercih etti. Kelime tercihlerinde dahi bölünen yazarlar, belirli bir yazı tarzının içinde kalmak zorunda kaldı.
Ancak her iki akımın içinden de aykırı sesler yükseldi. Sosyalist bir yazar olan Kemal Tahir, eski Türkçe kullanmayı tercih ederken, İslamcı olduğu bilinen Nuri Pakdil öz Türkçeyi kullanmayı tercih etti. Bu iki isimde o dönemde içinde bulundukları akımlardan tepki aldı.
Nuri Pakdil ve Öz Türkçe Anlayışı
Pakdil, öz Türkçeye duyulan karşıtlığa her zaman karşı çıktı. İdeolojik meselelerin edebiyatın konusu edilmesine sert bir tepki gösterdi. Yazarların kendi diledikleri üslupla, toplumsal meseleleri yazması gerektiğini savundu. Savunmakla kalmayarak bir adım ileri taşıdı. Bizzat çıkardığı “Edebiyat Dergisi” isimli yayın organında çok iyi bir eski Türkçe ustası olmasına rağmen sade bir dil tercih etti.
Sade bir anlatımla da İslami düşüncenin savunabileceğini edebiyat çevrelerine ispatladı. Pakdil’in bu çıkışı o dönem büyük bir yankı uyandırdı. Pakdil, Ceyhun Atuf Kansu ve Nurullah Ataç gibi öz Türkçeci yazarlarla mektuplaştı. Onların eski kelimeleri yorumlayış biçimindeki yanlışları kıyasıya eleştirdi. Kendisine yöneltilen eleştirilere ise kimi zaman susarak kimi zamanda sert bir üslup takınarak yanıt verdi.
Nuri Pakdil, bu tarzını “Muhafazakar Devrimciyim” diyerek kurumsallaştırdı. Muhafazakarlığın kalıplarının ötesine geçmeyi hedefledi. Yeni bir tasarımla toplumun dönüşümüne hizmet etme isteğini öne çıkardı. Toplumu dönüştürmek için toplumun anladığı dilde yazma zorunluluğuna işaret etti.
2023 seçimleri öncesinde “Muhafazakar Devrimci” çıkışında bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan’da, Nuri Pakdil’in kitaplarını önerdi. Öz Türkçe tartışmalarında takındığı tavrı ve toplumsal meselelere bakışını tavsiye etti. Pakdil’i Erdoğan’ın tavsiye etmesinin ardından Türkçe ve fikri anlayışına yönelik tartışmalar yaşandı.
Özetle, Nuri Pakdil toplumun sorunlarına toplumun diliyle eğilme gerekliliğini öz Türkçe kelimelere sıkıştırdı. Türk milletine içinde bulunduğu kalıplara takılmayarak kendine ait bir dil yapısı seslendi.
*Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Nuri Pakdil İçin Yayınladığı Afiş
