Trafikte standartları sağlamak ve güvenliği artırmak amacıyla Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda, mevzuata aykırı basılan plakalar için süreç netleşti. Özellikle görsellik amacıyla tercih edilen ancak yasal olmayan APP plakalar, araç sahiplerinin başını ağrıtabilir. Yönetmeliğe aykırı olan bu plakaların kullanımı durumunda araçlar TÜVTÜRK muayenesinden geçemediği gibi, trafik denetimlerinde de cezai işlemlerle karşılaşılıyor. Vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına belirlenen prosedürleri izleyerek plakalarını standartlara uygun hale getirmeleri büyük önem taşıyor.
APP PLAKA DEĞİŞİM ÜCRETİ NE KADAR TUTUYOR?
Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konuların başında değişim maliyeti geliyor. APP plaka değişimi veya yeniden basımı için ödenecek tutar, yapılan işlemin kapsamına ve illere göre küçük değişiklikler gösterebilmekle birlikte ortalama fiyatlar belirlenmiş durumda. Mevcut prosedürde araç sahipleri, noter işlemleri ve plaka basım ücreti olmak üzere iki kalem ödeme yapıyor.
Güncel fiyatlara göre, plaka değişimi sırasında 1968 TL noter ve ruhsat işlem ücreti ödeniyor. Buna ek olarak, TŞOF (Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu) tarafından yetkilendirilmiş atölyelerde yapılan plaka basımı için ise 850 TL talep ediliyor. Toplamda bir araç sahibinin cebinden çıkacak rakam yaklaşık 2818 TL civarında oluyor.
APP PLAKA DEĞİŞİMİ NASIL VE NEREDEN YAPILIR?
Yasaklı plaka kullanan araç sahiplerinin izlemesi gereken yol haritası oldukça nettir. Eğer aracınızda APP plaka varsa, sanki plakanız kaybolmuş gibi işlem başlatmanız en pratik yöntem olarak öne çıkıyor. İşlem basamakları şu şekildedir:
1. Bulunduğunuz il veya ilçedeki Trafik Tescil birimlerine veya Polis/Jandarma karakollarına giderek "kayıp/tespit" işlemi yaptırın.
2. Buradan alınan evrakla birlikte herhangi bir notere başvurun.
3. Noterde plaka basım makbuzu alın ve internet üzerinden referans numarası ile gerekli ücreti ödeyin.
4. Noterden alınan belge ile TŞOF'a bağlı plaka basım atölyelerine giderek standartlara uygun, mühürlü yeni plakalarınızı bastırın.
Eğer plaka harf ve rakam grubu tamamen değişirse (yeni tescil gibi), trafik sigortası ve varsa kasko poliçeleriniz için zeyilname (ek belge) düzenletmeniz gerektiğini unutmayın.
HANGİ DURUMLARDA PLAKA DEĞİŞİMİ ZORUNLUDUR?
Her plakanın değiştirilmesi gerekmez; ancak belirli kusurlar değişimi zorunlu kılar. EGM tarafından yapılan açıklamaya göre plaka değişimi gerektiren durumlar şunlardır:
- Standart Dışı Ölçüler: Plakanın yasal boyutlara uymaması.
- Mühür Eksikliği: Üzerinde yetkili kurumların (TŞOF) mührünün ve güvenlik özelliklerinin bulunmaması.
- APP Plaka Kullanımı: Görsellik için kalın yazı karakteri (bold) veya farklı fontlarla basılmış, mevzuata aykırı plakalar.
- Okunurluğun Kaybolması: Plaka üzerindeki harf ve rakamların silinmesi, boyasının dökülmesi veya kirlilik nedeniyle okunamaz hale gelmesi.
APP PLAKA CEZASI NE KADAR VE ARABALAR BAĞLANIR MI?
Standart dışı plaka kullanımı, Karayolları Trafik Kanunu'na göre suç teşkil etmektedir. Denetimlerde bu tür plakaların tespiti halinde idari para cezası uygulanmaktadır. 2024 yılı verilerine göre "plakanın okunurluğunu engelleyecek değişiklikler" yapmanın cezası 2 bin 647 TL iken, "sahte plaka kullanma cezası" 32 bin 170 TL'ye kadar çıkabilmektedir.
Daha da önemlisi, standart dışı plaka takılı araçlar, plakalar uygun hale getirilene kadar trafikten men edilebilir. EGM, 1 Nisan 2026 tarihine kadar denetimlerin "rehberlik ve bilgilendirme" amaçlı yapılacağını belirtse de, bu tarihten önce de cezai işlem uygulanması mümkündür ve araçlar muayeneden geçememektedir.
BİR PLAKANIN APP OLUP OLMADIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Aracınızdaki plakanın yasal olup olmadığını anlamak için birkaç detaya dikkat etmeniz yeterlidir. Gerçek ve yasal plakalar, TŞOF tarafından basılır ve üzerinde belirli güvenlik işaretleri bulunur.
- Mühür Kontrolü: Plakanın üzerinde TŞOF mührü (dalgalı bir hologram veya pres izi şeklinde) mutlaka bulunmalıdır.
- Yazı Tipi: Yasal plakaların yazı karakterleri standarttır. APP plakalar ise genellikle daha kalın, köşeli veya "Fransız kesik" denilen farklı fontlara sahiptir.
- Karekod (QR): 1 Ocak 2024 tarihinden sonra tescil edilen tüm yeni plakalarda 15x15 mm boyutunda, 12 haneli seri numarası içeren bir karekod bulunması zorunludur. Ancak bu tarihten önceki yasal plakalarda karekod bulunmayabilir ve bu bir kusur sayılmaz. Plakanız eski tip ama standart basım ise (APP değilse) değiştirmenize gerek yoktur.
