Kan pıhtılaşma testleri, vücudun bir yaralanma anında kanamayı durdurma yeteneğini ölçen hayati tetkiklerdir. Bu testler arasında yer alan aPTT (Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı), kanın pıhtılaşma yollarından biri olan intrinsik yolun ne kadar hızlı çalıştığını belirler. Eğer bu süre laboratuvarın belirlediği referans aralıklarının üzerindeyse, bu durum klinik olarak aPTT yüksekliği olarak adlandırılır ve altta yatan tıbbi nedenlerin araştırılması gerekir.
APTT YÜKSEKLİĞİ NE ANLAMA GELİR?
Aptt yüksekliği, basit bir ifadeyle kanın pıhtılaşmasının normalden daha geç gerçekleştiği anlamına gelir. Sağlıklı bir bireyde kan, damar hasarı meydana geldiğinde saniyeler içinde pıhtılaşma sürecini başlatarak aşırı kan kaybını önler. Test sonucunun yüksek çıkması, bu zincirleme reaksiyonda yer alan bazı proteinlerin (pıhtılaşma faktörlerinin) eksik olduğunu veya görevini yapamadığını gösterir. Bu durum, cerrahi operasyonlar öncesinde veya açıklanamayan morluklar/kanamalar görüldüğünde doktorlar tarafından titizlikle incelenir.
APTT YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?
Bu laboratuvar sonucunun yükselmesine neden olan pek çok farklı faktör bulunabilir. En yaygın aPTT yüksekliği nedenleri arasında şunlar yer almaktadır:
- Karaciğer Hastalıkları: Pıhtılaşma faktörlerinin büyük bir kısmı karaciğerde üretildiğinden, siroz veya hepatit gibi durumlarda bu değerler yükselebilir.
- Genetik Bozukluklar: Hemofili A ve Hemofili B gibi kalıtsal hastalıklar pıhtılaşma süresini doğrudan uzatır.
- K Vitamini Eksikliği: Vücutta K vitamini yetersiz olduğunda bazı pıhtılaşma faktörleri aktif hale gelemez.
- İlaç Kullanımı: Özellikle heparin gibi kan sulandırıcı ilaçların kullanımı test sonucunu yükseltir.
- Lupus Antikoagülanı: Vücudun kendi pıhtılaşma sistemine karşı antikor ürettiği otoimmün durumlarda bu sonuçla karşılaşılabilir.
APTT REFERANS ARALIĞI KAÇ OLMALIDIR?
Normal bir aPTT değeri laboratuvarda kullanılan cihaz ve kitlere göre küçük farklılıklar gösterse de, genel kabul görmüş referans aralığı 25 ile 35 saniye arasıdır. Test sonucunun bu sürenin üzerine çıkması, pıhtılaşma yolunda bir aksama olduğunu teyit eder. Ancak uzmanlar, tek bir test sonucuna bakarak teşhis koymanın yanlış olacağını, sonucun PT (Protrombin Zamanı) ve tam kan sayımı gibi diğer verilerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Eğer sonucunuz referans değerlerin dışındaysa mutlaka bir hematoloji uzmanına danışmanız önerilir.
