Engelli vatandaşların ulaşım imkanlarını kolaylaştırmak amacıyla uygulanan ÖTV muafiyetli araç alımında 2026 yılı güncel limitleri ve uygulama esasları netleşti. Yeni düzenlemeye göre, yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli bulunan ve bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan vatandaşlar da ÖTV’siz araç alım hakkından yararlanabilecek. Düzenleme ile bir yandan kapsam genişletilirken diğer yandan araç listesinde yerlilik oranı gibi yeni kriterler devreye alındı ve satış süreleri yeniden düzenlendi.
YENİ ARAÇ ALMAK İSTEYENLER ON YIL BEKLEMEK ZORUNDA KALACAK
Düzenlemenin uygulamasındaki en önemli değişikliklerden biri süre şartı olarak belirlendi. ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar için yeni araç alma süresi 10 yıl olarak uygulanacak. Mevcut aracını elinde tutan hak sahipleri, yeni bir ÖTV’siz araç almak için 10 yıllık süreyi dolduracak. 5 yılını dolduran araçlar için ise satış tarafında hak sahipleri araçlarını cezasız şekilde elden çıkarabilecek. Ancak bu satış, hemen yeniden ÖTV’siz araç alımı anlamına gelmeyecek ve yeni alım için 10 yıllık sürenin tamamlanması beklenecek.
ON YIL DOLMADAN MEYDANA GELEN KAZALARDA ÖTV ÖDENMEYECEK
Nisan 2025'te ÖTV'siz araç satın alan bir kişi, bu aracını Nisan 2030'da cezasız satabilecek ancak yeniden araç almak isterse Nisan 2035'e kadar bekleyecek. ÖTV'siz satın alınan araçlar 10 yıl geçmeden satılamayacak fakat araç 10 yıl geçmeden sel, heyelan, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelirse yeni bir araç alımında ÖTV ödenmeyecek.
LİMİT İKİ MİLYON SEKİZ YÜZ YETMİŞ ÜÇ BİN LİRAYA YÜKSELTİLDİ
2025'te 2 milyon 290 bin 200 TL olan limit, 2026 yılı için yeniden değerleme oranı doğrultusunda ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil 2 milyon 873 bin 972 TL olarak güncellendi. Motor silindir hacmine bakılmaksızın hesaplanması gereken ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2.873.972 TL altında olan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, station wagon gibi taşıtlar ÖTV muafiyeti kapsamında yer alıyor. Motor hacmi sınırlamaları ise motor silindir hacmi 2800 cm³'ü geçmeyen eşya taşımaya mahsus van, panelvan, pick-up gibi açık veya kapalı kasalı kamyonetler, 1.6 motor hacmi ve altında olan binek otomobiller ile motor silindir hacmi önemli olmaksızın tüm motosikletler şeklinde uygulanıyor.
YERLİLİK ŞARTINI KARŞILAYAN MODELLER LİSTEDE YER ALDI
Yeni dönemde araç seçiminde yerlilik şartı da korundu. ÖTV istisnası kapsamında alınacak araçlarda en az yüzde 40 yerli katkı oranı aranacak. Bu kapsamda Togg T10X ve T10F modellerinin belirlenen fiyat limitleri dâhilindeki donanım paketleri alınabilecek. Ayrıca Fiat Egea Sedan, Egea Cross, Fiat Ulysse, Renault Clio, Megane Sedan, Duster, Toyota Corolla (benzinli ve hybrid seçenekleri), C-HR Hybrid, Hyundai i20 ve Bayon, Dacia Sandero Stepway ile Volkswagen'in belirli donanım seviyelerindeki binek modelleri ve Transporter Panel Van serisi bu listede bulunuyor.
YÜZDE DOKSAN VE ÜZERİ ENGELLİLERDE ARACI BİZZAT KULLANMA ŞARTI ARANMIYOR
Yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler açısından mevcut sistemin ana çerçevesi devam ediyor. 18 yaşını doldurmuş, engellilik oranı %90 ve üzerinde olan kişiler, Engellilik Sağlık Kurulu Raporu'yla belirlenen araç fiyat limitleri dâhilinde ÖTV ödemeden araç satın alabiliyor. Bu kişiler için aracı bizzat kullanma şartı bulunmuyor, özel tertibat gerekmiyor ve aracı yakınları da kullanabiliyor. Ancak sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanılması gibi durumlarda ÖTV'den muaf olmak için araca özel tertibat yaptırılması zorunlu kılınıyor. Akıl sağlığı yerinde olmayan 18 yaş üstü zihinsel engelli kişiler için mahkeme tarafından atanan vasi kararıyla, 18 yaş altı için ise velayet sahibi ebeveynleri veya vasileri tarafından araç alımı gerçekleştirilebiliyor.
ORTOPEDİK ENGELLİLER İÇİN ÖZEL TERTİBAT YAPTIRILMASI ZORUNLU KILINDI
Yüzde 90 altında engelli olanlar, belli koşullarda ÖTV'siz araç alabiliyor. Sağlık raporunda "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresinin yer alması durumunda, engel oranı %40 ve üzerinde olan bireyler, araçlarını kendi kullanacaklarsa engel durumuna uygun özel tertibatlı araç almak zorunda. ÖTV'siz satın alınan araçlarda debriyaj, fren, gaz pedalları ve vites kolu gibi hareket ettirici aksam üzerinde özel tertibat yapılması gerekiyor. Kriterler; gaz, fren veya debriyaj pedallarında sabit düzenlemeler yapılması, manuel vites kolunun direksiyona taşınması veya daha uygun hale getirilmesi ile sağ veya sol el/bacak kısıtlılıklarına göre hareket ettirici düzeneklerin eklenmesi olarak sıralanıyor.
OTOMATİK VİTESLİ ARAÇLARDA DA TERTİBAT DÜZENLEMESİ YAPILACAK
Otomatik vitesli araçların da engellilerin kullanımı için uygun hale getirilmesi gerekiyor. Otomatik vites olması, hareket ettirici aksamda gerekli olan özel tertibatların yapılmasını ortadan kaldırmıyor. Sağ bacağı olmayan veya her iki bacağını hareket ettiremeyen kişiler, fren ve gaz pedallarında düzenleme olmadan otomatik vitesli aracı kullanamıyor. ÖTV istisnasından yararlanabilmek için tam teşekküllü hastaneden alınmış ve engel durumunu açıkça belirten resmî sağlık raporu şartı aranıyor.
