Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), erken emeklilik hakkı sağlayan yıpranma payı uygulamasında önemli bir değişikliğe gitti. Tehlikeli ve riskli işlerde çalışanlara tanınan bu özel haktan, artık yalnızca gerçekten risk taşıyan meslek sahipleri yararlanabilecek. Aşçı, bekçi, danışman, sekreter, hizmetli, çaycı ve şoför gibi görevlerde çalışanlar bu ayrıcalıktan çıkarıldı.

SGK’dan erken emeklilik sistemine revizyon

SGK, son dönemde yapılan bildirimlerin ardından harekete geçti. Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, riskli sınıfa girmeyen işlerde çalışan kişilerin de yıpranma hakkından yararlanmak için sisteme dahil edildiği tespit edildi. Bu durumun önüne geçmek isteyen kurum, Nisan 2025 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle bazı meslek kodlarını sistemden çıkarma kararı aldı.

Kimler artık yararlanamayacak?

SGK’nın güncellediği sistemde artık şu meslek grupları yıpranma payı hakkından yararlanamayacak:
  • Aşçılar
  • Sekreterler
  • Çaycı ve hizmetliler
  • Danışmanlar
  • Bekçiler
  • Şoförler (istisnai durumlar hariç)
Özellikle yangınla mücadelede görev alan itfaiye şoförleri bu kısıtlamanın dışında bırakıldı. Yani yalnızca fiilen tehlikeli ortamda çalışan kişiler, bu haktan yararlanabilecek.

Yanlış beyanlara sistem uyarısı gelecek

Yeni dönemde işverenler, yanlış meslek kodu girerek personelini yıpranma sistemine dahil edemeyecek. SGK sistemi, otomatik olarak kısıtlanan kodları algılayacak ve uyarı mesajı verecek. Böylece hem suistimallerin önüne geçilecek hem de gerçekten yıpratıcı işlerde çalışanlar korunmuş olacak.

Yıpranma payı nedir, kimleri kapsar?

Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ), halk arasında bilinen adıyla “yıpranma payı”, tehlikeli iş kollarında çalışanlara tanınan özel bir emeklilik hakkıdır. Bu uygulamayla çalışanların prim günlerine ekleme yapılır, böylece daha erken emeklilik hakkı elde edilir. Yıpranma payı, hem 4A (SSK) hem de 4C (Emekli Sandığı) sigortalıları için geçerlidir.

Yıpranma payından kimler faydalanabilir?

SGK’ya göre yasal olarak yıpranma hakkından yararlanabilecek bazı meslek grupları şunlardır:

İslam Memiş'ten yatırımcılara dikkat çeken mesaj: "Bu yıl kazanma değil, toplama yılı"
İslam Memiş'ten yatırımcılara dikkat çeken mesaj: "Bu yıl kazanma değil, toplama yılı"
İçeriği Görüntüle
  • Maden işçileri (kurşun, kömür, arsenik gibi alanlarda)
  • Radyasyonla çalışan sağlık personelleri
  • Metal döküm ve ağır sanayi çalışanları
  • Polis ve jandarma teşkilatı mensupları
  • İtfaiyeciler ve arama kurtarma ekipleri
  • Sağlık çalışanları (hemşire, eczacı vb.)
  • Kimyasal üretim tesislerinde görev yapanlar
  • Nükleer enerjiyle ilgili görevlerde bulunan teknik personeller

SGK’nın amacı: Adil bir sistem kurmak

SGK’nın bu adımı, sistemin adil ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması adına atılmış önemli bir hamle olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu düzenlemeyle hem devletin üzerindeki yükün azalacağını hem de gerçekten hakkı olan kişilerin daha sağlıklı bir şekilde korunacağını vurguluyor.