Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), Avrupa Birliği (AB) Komisyonu yetkililerine gönderdiği mektupta jet yakıtı rezervlerinin hızla azaldığını bildirdi. İngiliz gazetesi Financial Times’ın haberine göre, Hürmüz Boğazı’nda ticaret akışının tamamen normale dönmemesi durumunda Avrupa’daki havalimanlarının üç hafta içinde jet yakıtı kısıtıyla karşılaşabileceği ifade edildi.
Havacılık sektörünün yakıt arzında yaşanan daralma, özellikle Orta Doğu kaynaklı petrol ve petrol ürünlerinin Avrupa’ya ulaşmasında yaşanan aksamalardan kaynaklanıyor. Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşirken, bölgedeki güvenlik riskleri tedarik zincirini doğrudan etkiliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ AKSAMA TEDARİK ZİNCİRİNİ ETKİLEDİ
ABD/İsrail-İran savaşı sonrası bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle boğazdaki ticaret akışının sekteye uğradığı belirtiliyor. 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük 15 milyon varil ham petrol ile 5 milyon varil petrol ürünü tedarikinde ciddi kesintiler yaşandı.
Söz konusu kesintilerin rafineri üretimini ve jet yakıtı arzını doğrudan etkilediği kaydedildi. Özellikle Avrupa gibi Basra Körfezi kaynaklı jet yakıtına yüksek oranda bağımlı bölgelerin tedarik aksaklıklarına karşı daha kırılgan olduğu ifade edildi.
JET YAKITI FİYATLARINDA YÜZDE 100’Ü AŞAN ARTIŞ
Arz daralmasıyla birlikte jet yakıtı fiyatlarında hızlı yükseliş görüldü. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre küresel jet yakıt endeksinde 27 Şubat’ta varil başına 99,4 dolar olan fiyatlar, 3 Nisan itibarıyla yüzde 110 artışla 209 dolara yükseldi.
Kuzeybatı Avrupa jet yakıtının maliyet, sigorta ve navlun dahil fiyatı da varil başına 216,9 dolar seviyesine çıktı. Enerji piyasalarındaki dalgalanmanın hava yolu şirketlerinin operasyon maliyetlerini artırabileceği belirtiliyor.
AVRUPA’DA BAZI HAVALİMANLARINDA KISITLAMA BAŞLADI
AA muhabirinin S&P Global Energy verilerinden derlediği bilgilere göre, Orta Doğu’dan Kuzeybatı Avrupa’ya günlük 177 bin varil jet yakıtı sevkiyatı yapılırken, 31 bin varil Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz’e, 100 bin varil Afrika’ya ve 17 bin varil Asya’ya gönderiliyor. Bölgeden 34 bin varil jet yakıtı ise Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz’e ulaşıyor.
Arzın aksaması nedeniyle İtalya’daki bazı havalimanlarında jet yakıtı kullanımına kısıtlamalar getirildiği bildirildi. Bazı hava yolu şirketleri ise savaşın devam etmesi halinde Avrupa genelinde yaz sezonu uçuş planlamalarının risk altına girebileceği uyarısında bulundu.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının normale dönmemesi halinde havacılık sektöründe maliyet artışları ve uçuş planlamalarında değişikliklerin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor. Avrupa’daki havalimanlarının ve hava yolu şirketlerinin alternatif tedarik seçeneklerini değerlendirdiği ifade ediliyor.
