Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) 1967’den bu yana üye olduğu Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nden (OPEC) ayrılacağını açıkladı. BAE’nin aldığı bu ani karar dünya petrol piyasalarında deprem etkisi oluştururken olayın perde arkasında ise birçok neden olduğu belirtiliyor. BAE’nin artık küresel güç dengelerinde daha bağımsız hareket etmek, yeni gelir kaynakları yaratmak ve bölgesel liderlik yarışında elini güçlendirmek istediği ifade ediliyor.
EN KRİTİK NEDEN: KOTA ANLAŞMAZLIĞI
BAE’nin OPEC’ten ayrılışında en görünür neden olarak üretim kotası öne çıkıyor. BAE son yıllarda milyarlarca dolarlık yatırımla üretim kapasitesini artırdı. Yeni sahalar, modernizasyon projeleri ve deniz üstü yatırımlarla daha fazla petrol pompalayabilecek noktaya geldi.
Ancak OPEC içinde kota sistemi nedeniyle kapasitenin tamamını kullanamamak, Abu Dabi açısından ekonomik verimsizlik olarak görülüyor. BAE’li yetkililerin, yatırımı yapmak, kapasiteyi artırmak için her girişimi yaptığı ancak üretim kapasitesine ortak masa karar vermesinden rahatsızlık duyduğu öne sürülüyor.
SUUDİ ARABİSTAN İLE SERT YARIŞ
Öte yandan bir diğer neden olarak ise BAE’nin Suudi Arabistan’la giriştiği sessiz ama sert yarış neden olarak gösteriliyor. Suudi Arabistan ile BAE arasında uzun süredir görünmeyen bir ekonomik rekabet yaşandığı değerlendiriliyor. İki ülke geçmişte birçok başlıkta ortak hareket etse de son yıllarda bölgenin finans merkezi olma yarışı, turizm yatırımları, lojistik üs olma hedefi ve petrol dışında da yabancı sermaye çekme rekabetinde karşı karşıya geliyor.
OPEC masasında üretimi kısma stratejisini de daha çok Riyad yönetimi belirliyor. Bu nedenle olası ayrılık, enerji uzmanlarına göre “petrol kartelinden çıkış” kadar Suudi çizgisinden mesafe koyma hamlesi anlamı taşıyor.
YENİ FİNANSMAN ARAYIŞI
BAE yönetimi yeni dönem için yapay zekâ, limanlar, havacılık, veri merkezleri, savunma sanayi ve turizm projeleri gibi birçok yüksek nakit akışı gerektiren işleri hedefliyor. Ülkenin ana finansman kaynağının hala petrol olması nedeniyle söz konusu dönüşümü finanse etmek için daha fazla petrol üreterek satmak istediği de belirtiliyor.
Bu noktada petrol hâlâ ana finansman kaynağı. Yani Abu Dabi bir yandan petrol sonrası dönemi konuşurken, o dönüşümü finanse etmek için bugün daha fazla petrol satmak istiyor olabilir.
JEOPOLİTİK BAĞIMSIZLIK İSTEĞİ
BAE’nin OPEC’ten ayrılışının en önemli diğer bir nedeni olarak ise ülkenin artık jeopolitik bağımsızlık arayışı içine girmesi olarak gösteriliyor. BAE son yıllarda ABD ve İsrail’le güvenlik iş birliği, Çin ile ticaret ve teknoloji, Hindistan ile yatırım ortaklıkları gibi birçok konuda atılımlara imza atıyor.
