Türkçe’de bağlaçlar, cümlelerin ve kelimelerin arasında anlam bağı kuran önemli ögelerdir. Öğrenciler için sınavlarda, yazımda ve anlam bilgisinde sıkça karşılaşılan bağlaç konusu, dilin işleyişini kavramak açısından temel kurallardan biridir.
BAĞLAÇ NEDİR?
Bağlaç, sözcükleri, sözcük gruplarını veya cümleleri birbirine bağlayan kelimelere verilen isimdir. Tek başına anlam taşımaz, ancak cümle içinde kullanıldığında anlam ilişkisi kurar. “Ve, ama, çünkü, lakin, ile” gibi sözcükler Türkçe’de en çok kullanılan bağlaçlardır.
BAĞLAÇ NASIL ANLAŞILIR?
Bir kelimenin bağlaç olup olmadığını anlamak için cümledeki işlevine bakmak gerekir. Eğer kelime, iki sözcüğü ya da cümleyi bağlıyor ve ek almadan kullanılıyorsa bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, yalnızca akış zayıflar.
EDAT VE BAĞLAÇ NASIL AYIRT EDİLİR?
Edatlar tek başına anlam taşımaz ve kendisinden önceki sözcüğe anlam katar. Bağlaçlar ise iki sözcüğü veya cümleyi eşit şekilde birbirine bağlar. “İle” sözcüğü buna iyi bir örnektir. “Kalem ile defter aldım.” cümlesinde “ile” bağlaç, “Kalem ile yazdım.” cümlesinde ise edattır.
BAĞLAÇ OLAN "DE" VE "Kİ" EKİ NASIL AYIRT EDİLİR?
“De” bağlacı ayrı yazılır, kendisinden önceki kelimeden sonra virgül gelebilir: “Ben de geleceğim.” örneğinde olduğu gibi. “Ki” bağlacı da ayrı yazılır ve iki cümleyi birbirine bağlar: “Biliyorum ki doğru söylüyor.” cümlesinde olduğu gibi.
BAĞLACI OLAN CÜMLE NEDİR?
En az bir bağlaç içeren cümleye bağlaçlı cümle denir. “Hava çok soğuktu ama dışarı çıktık.” örneğinde “ama” bağlaçtır ve cümleye zıtlık anlamı katmıştır.
"İSE" KELİMESİNİN BAĞLAÇ OLDUĞUNU NASIL ANLARIZ?
“İse” kelimesi hem ek-fiil hem de bağlaç olarak kullanılabilir. Karşılaştırma ya da koşul anlamı kattığında bağlaçtır. “Ali başarılı, Ayşe ise daha çalışkan.” cümlesinde “ise” iki özneyi karşılaştırmaktadır.
