ABD ile İran arasında devam eden gerilimde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Taraflar arasında ateşkes ilan edilirken Tahran yönetimi, bir kalıcı barış için 10 maddelik bir anlaşma taslağı sundu. İran’ın ilan ettiği maddeler arasında en çok dikkat çeken maddelerden biri de savaş tazminatı talebi oldu. Diplomatik kaynaklara göre, anlaşma taslağında yer alan bu madde, Washington’un kabul etmesi halinde uluslararası ilişkiler açısından tarihi bir kırılmaya işaret edebilir.
SAVAŞ TAZMİNATI MADDESİ MASADA
İran tarafı, ABD’nin gerçekleştirdiği askeri operasyonlar sonucu oluşan ekonomik ve altyapı zararlarının karşılanmasını talep ederek, özellikle enerji tesisleri, askeri altyapı ve sivil alanlarda meydana gelen hasarın telafisi için doğrudan tazminat ödenmesi şartı öne sürüldü.
Uzmanlara göre ABD’nin bu talebi kabul etmesi durumunda, bu durum modern tarihte bir ilk olacak. Washington yönetimi bugüne kadar doğrudan taraf olduğu bir çatışmada karşı ülkeye açık şekilde “savaş tazminatı” ödemeyi kabul etmedi.
Bu nedenle ABD’nin olası bir tazminat ödeme anlaşmasının ABD dış politikasında önemli bir paradigma değişimi ne, askeri müdahalelerin mali sorumluluğu tartışmasının derinleşmesine ve uluslararası hukukta yeni bir emsal oluşmasına neden olabileceği belirtiliyor.
ABD’DE TARTIŞMALAR BAŞLADI
ABD içinde de İran’a yönelik tazminat ödenmesi ihtimali tartışma yaratmış durumda. Bazı çevreler bunun “geri adım” anlamına geleceğini savunurken, bazı diplomatik kaynaklar ise bunun daha büyük bir çatışmayı önlemek adına “zorunlu bir uzlaşı” olabileceğini ifade ediyor.
RAKAM 500 MİLYAR DOLARI BULABİLİR
Gözler şimdi Washington’un vereceği karara çevrilmişken uzmanlar tazminat ödemesi için milyarlarca dolardan bahsetmeye başladı.
ABD-İsrail ve İran arasında yaşanan çatışmalar neticesinde altyapı ve enerji tesisleri ciddi zarar görmesinden yola çıkılarak 100 milyar dolar ile 500 milyar dolar arasında değişen rakamların konuşulacağını belirtiyor.
ABD ATOM BOMBASINDA BİLE ÖDEMEDİ
Öte yandan ABD, İkinci Dünya Savaşı’nda Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine attığı atom bombalarının ardından bile savaş tazminatı ödemeyi kabul etmedi. Japonya’ya savaştan yıllar sonra mağdurlar için bazı insani destek programları ve insani tıbbi destekler sağlandı.
