ABD ve İsrail'in İran'da rejim değişikliği gerçekleştirme planı, New York Times'ın haberine göre çok aşamalı ve kapsamlı bir yapıdaydı. İlk aşamada Tahran'daki üst düzey İranlı yöneticilerin hedef alınması planlanırken, devamında ülkedeki Kürt grupların harekete geçirilmesi ve İsrail'in yürüttüğü etki operasyonlarıyla siyasi kaos ortamının oluşturulması hedefleniyordu. Bu süreç içinde eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, geçiş lideri olarak planların merkezinde yer alıyordu.
8 YIL GÖREV YAPMIŞTI
Ahmedinejad, 2005-2013 yılları arasında görev yapmış ve ABD ile İsrail karşıtı söylemleriyle tanınmıştı. Hatta İsrail'in varlığını tehdit eden açıklamaları ve İran'ın nükleer programına verdiği kararlı destek, onu gerilimli bir figür haline getirmişti. Ancak son dönemde Tahran yönetimiyle yaşadığı görüş ayrılıkları nedeniyle siyasi alanı kısıtlanmış ve seçimlere katılması engellenmişti.
NYT'nin aktardığına göre, İsrail tarafından Ahmedinejad ile temas kurulmuş ve rejim değişikliğine dair süreç hakkında bilgilendirmeler yapılmıştı. Fakat saldırıların ilk günlerinde Ahmedinejad'ın Tahran'daki evine düzenlenen saldırı ve kendisinin yaralanması, planın sekteye uğramasına yol açtı. Hem ABD'li yetkililer hem de Ahmedinejad’a yakın bir kaynak saldırının, eski lideri ev hapsinden kurtarma amacı taşıdığını iddia etti. Ancak saldırının ardından Ahmedinejad rejim değişikliği planına olan güvenini yitirdi.
NEREDE OLDUĞU BİLİNMİYOR
Ahmedinejad, saldırıdan sonra kamuoyu önünde görülmedi ve sağlık durumu ile nerede olduğu hakkında bilgi mevcut değil. Planın genelinde, altyapıya verilen zarar ve yoğun siyasi baskı ile İran rejiminin çökertilmesi öngörülüyordu. Bu doğrultuda yeni bir yönetimin kurulması, ABD ve İsrail tarafından “alternatif hükümet” olarak nitelendiriliyordu.
Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kürt gruplar aracılığıyla İran'daki rejim karşıtlarına silah sağlamaya çalıştığı önceden ifade edilmişti. Ayrıca, Trump yönetiminin Ahmedinejad tercihi için Venezuela örneğinden ilham aldığı belirtiliyor; zira Venezuela'da Nicolas Maduro'nun yakalanmasının ardından yerine yardımcısı Delcy Rodriguez getirilmişti.
Ahmedinejad, 2019’da verdiği bir röportajda Trump'ı bir iş insanı olarak överek kısa vadeli değerlendirmelerden kaçınılması gerektiğini ifade etmişti. Tüm bu gelişmeler ABD ve İsrail'in İran rejim değişikliğine ilişkin karmaşık ve sonuçları henüz netleşmemiş stratejilerini gözler önüne seriyor.
