Akıllı telefonların ve dijital platformların günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte dolandırıcıların kullandığı yöntemler de giderek çeşitleniyor. Sahte ödeme bildirimlerinden kargo mesajlarına, taklit internet sitelerinden sosyal medya hesaplarına kadar pek çok yöntemle vatandaşların kişisel bilgileri ve maddi varlıkları hedef alınabiliyor.
Özellikle kişiyi panik ve acele karar vermeye yönelten mesajların ciddi risk taşıdığını belirten Avukat Hasan Güney, dijital ortamda karşılaşılan her bağlantının güvenilir kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
Avukat Hasan Güney, Türkinform'a yaptığı değerlendirmede, dijital dolandırıcılık girişimlerinde vatandaşların en çok dikkatsizlik ve acelecilik nedeniyle mağdur olduğunu belirterek, mesajın gerçek bir kurumdan geliyormuş gibi görünmesinin tek başına güvenilirlik göstergesi olmadığını ifade etti.
SAHTE SMS'LERE TIKLAMAK HANGİ RİSKLERİ DOĞURUYOR?
Hasan Güney'e göre dolandırıcıların en sık başvurduğu yöntemlerden biri, gerçek bir kurumun mesajını taklit ederek vatandaşı sahte bir internet sitesine yönlendirmek.
"Vatandaşların özellikle ödeme, kargo, HGS, ceza, hesap kapatma veya borç gibi konular üzerinden gelen beklenmedik mesajlara karşı çok dikkatli olması gerekiyor. Mesajın içerisinde bulunan bağlantının gerçek bir kuruma ait olduğu düşünülse bile doğrudan tıklamak yerine ilgili kurumun internet sitesine veya resmi uygulamasına kendimiz giriş yapmalıyız. Çünkü dolandırıcılar, gerçek kurumların internet sitelerine oldukça benzeyen sahte sayfalar hazırlayabiliyor."
Özellikle ödeme yapılması gerektiğini söyleyen veya hesabın kapatılacağını belirterek kullanıcıyı kısa süre içerisinde işlem yapmaya zorlayan mesajların şüpheyle karşılanması gerektiğini belirten Güney, vatandaşların panikle hareket etmemesi gerektiğini vurguladı.
BANKA ŞİFRESİ VE DOĞRULAMA KODU PAYLAŞILIRSA NE OLUR?
Dijital dolandırıcılıkta kişisel bilgilerin yanı sıra banka kartı bilgileri, internet bankacılığı şifreleri ve SMS yoluyla gönderilen doğrulama kodları da hedef alınabiliyor.
"Bankalar veya diğer resmi kurumlar adına aradığını söyleyen kişilere karşı da aynı hassasiyet gösterilmeli. Telefonla arayan kişinin kim olduğunu doğrulamadan banka bilgileri, kart şifreleri veya doğrulama kodları kesinlikle paylaşılmamalı. Özellikle doğrulama kodunun üçüncü kişilerle paylaşılması, dolandırıcının hesabınıza veya işlemlerinize erişmesinin önünü açabilecek ciddi bir güvenlik sorunu oluşturabilir."
Güney, vatandaşların kendilerinden şifre veya doğrulama kodu isteyen kişilere karşı temkinli olması gerektiğini ifade etti.
SOSYAL MEDYADA TANIDIKLARDAN GELEN PARA TALEPLERİNE DİKKAT EDİLMELİ Mİ?
Dolandırıcıların yalnızca SMS ve e-posta kullanmadığını belirten Güney, sosyal medya hesaplarının da önemli bir risk alanı olduğunu söyledi.
Özellikle tanıdık bir kişinin hesabının ele geçirilmesi veya aynı isim ve fotoğraflarla sahte bir hesap oluşturulması yoluyla para talep edilebildiğine dikkat çeken Güney, bu tür durumlarda mutlaka farklı bir iletişim kanalı üzerinden doğrulama yapılması gerektiğini belirtti.
"Bir yakınınızdan sosyal medya üzerinden acil para talebi geliyorsa, yalnızca mesaj üzerinden hareket etmeyin. O kişiyi telefonla arayarak veya bildiğiniz başka bir iletişim kanalı üzerinden ulaşarak talebin gerçekten kendisine ait olup olmadığını teyit edin. Özellikle 'hemen gönder', 'acil durumda kaldım' gibi ifadelerle kişiyi düşünmeden işlem yapmaya yönelten mesajlara karşı dikkatli olunmalı."
YAPAY ZEKA İLE HAZIRLANAN SAHTE VİDEOLAR NASIL ANLAŞILIR?
Dolandırıcılık yöntemlerinin teknolojinin gelişmesiyle birlikte farklı bir boyuta taşındığını belirten Güney, yapay zekâ kullanılarak hazırlanan sahte görüntü ve seslere karşı da vatandaşların bilinçli olması gerektiğini ifade etti.
Özellikle tanınmış kişilerin görüntü ve seslerinin kullanıldığı, yüksek kazanç vaat eden yatırım içeriklerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Güney, kamu kurumlarının veya yatırım kuruluşlarının isim ve logolarının kullanılmasının da içeriği otomatik olarak güvenilir hale getirmediğini söyledi.
"Bir videoda tanınmış bir kişinin konuşması veya bir kurumun logosunun kullanılması, içeriğin gerçek olduğunu göstermez. Yapay zekâ teknolojileri sayesinde kişilerin sesi ve görüntüsü taklit edilebiliyor. Vatandaşlarımız özellikle kısa sürede yüksek kazanç vaat eden yatırım reklamlarında çok daha dikkatli davranmalı ve verilen bilgileri mutlaka resmi kaynaklardan doğrulamalı."
KENDİSİNİ POLİS VEYA SAVCI OLARAK TANITANLARA İNANMAYIN!
Telefon dolandırıcılığında uzun süredir kullanılan yöntemlerin halen etkili olduğunu belirten Güney, kendisini polis, savcı veya başka bir kamu görevlisi olarak tanıtan kişilere karşı da uyarıda bulundu.
"Telefonun diğer ucundaki kişinin kendisini polis, savcı veya başka bir kamu görevlisi olarak tanıtması, vatandaşın para göndermesi veya altın teslim etmesi için hukuki bir gerekçe oluşturmaz. Özellikle operasyon, soruşturma veya gizli işlem gerekçesiyle para ya da altın talep edilmesi halinde vatandaşın görüşmeyi sonlandırması ve durumu resmi kanallardan araştırması gerekir."
Güney, korku ve panik oluşturarak vatandaşın sağlıklı düşünmesini engellemenin dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden biri olduğuna dikkat çekti.
DİJİTAL DOLANDIRICILIKTAN KORUNMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Avukat Hasan Güney, vatandaşların dijital dolandırıcılık girişimlerine karşı şu temel kurallara dikkat etmesi gerektiğini belirtti:
- Beklenmedik SMS ve e-postalardaki bağlantılara tıklamayın.
- Bankacılık bilgilerinizi, şifrelerinizi ve doğrulama kodlarınızı paylaşmayın.
- İşlem yapmanız gerekiyorsa ilgili kurumun internet sitesine kendiniz giriş yapın.
- Sosyal medyadan gelen para taleplerini farklı bir iletişim kanalıyla doğrulayın.
- Yüksek kazanç vaat eden yatırım reklamlarına karşı şüpheci olun.
- Yapay zekâyla hazırlanmış olabilecek görüntü ve sesleri resmi kaynaklardan doğrulayın.
- Kendini polis, savcı veya kamu görevlisi olarak tanıtan kişilere para ya da altın göndermeyin.
- Şüpheli bir işlem yaptıysanız vakit kaybetmeden bankanızla ve ilgili resmi makamlarla iletişime geçin.
"Dijital ortamda en önemli güvenlik kuralı, acele etmemektir. Bir mesaj sizi korkutuyor, panikletiyor veya hemen para göndermeye zorluyorsa önce durup bilgiyi doğrulamak gerekir. Vatandaşlarımız resmi kurumların internet sitelerine kendileri girerek işlem yapmalı, şüpheli bağlantılardan uzak durmalı ve özellikle şifre ile doğrulama kodlarını hiçbir şekilde üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır."
DİJİTAL DOLANDIRICILIKTA MAĞDUR OLANLAR NE YAPMALI?
Dolandırıcılık şüphesi bulunan kişilerin olayı gecikmeden ilgili kurumlara bildirmesi gerektiğini belirten Güney, özellikle banka veya ödeme kuruluşlarıyla bağlantılı bir işlem gerçekleştiyse hızlı hareket edilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
"Şüpheli bir bağlantıya tıklanması, banka bilgilerinin paylaşılması veya para transferi yapılması halinde 'nasıl olsa geri dönüş olmaz' düşüncesiyle beklenmemeli. Banka veya ilgili finans kuruluşuyla derhal iletişime geçilmeli, hesap güvenliği sağlanmalı ve olayla ilgili gerekli hukuki ve adli başvurular gecikmeden yapılmalıdır."
Dijital dolandırıcılık yöntemlerinin sürekli değişebildiğine dikkat çeken Güney, vatandaşların özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında karşılaştıkları içerikleri sorgulamadan paylaşmaması ve işlem yapmaması gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.
