“Saksıdaki çiçek, susuz kaldığı zaman ne hissediyor?” sorusu üzerine yoğunlaşan biyologlar, bitkilerin stres altındayken "sessiz" kalmadığını ortaya koydu. Konuyu Türkinform’a değerlendiren uzmanlar ise bitkilerin susuz kaldıklarında veya gövdeleri kesildiğinde insanların duyamayacağı frekanslarda, saniyede onlarca kez tekrarlanan "tıkırtı" benzeri sesler çıkardığını aktardı.
Araştırmacıların, tütün ve domates bitkilerini farklı stres koşullarına (susuzluk ve kesilme) maruz bırakarak, hassas mikrofonlarla gelen sesleri kaydettiğine işaret eden uzmanlar, sağlıklı bitkilerden hiç ses çıkarmazken, stres altındaki bitkilerin saniyede 30 ila 50 kez tekrarlanan yüksek frekanslı ses patlamaları ürettiklerinin belirlendiğini ifade ediyor.
Uzman biyologlar, araştırmayı şöyle değerlendiriyor:
"Bu çalışma, bitkilerin pasif alıcılar olmadığını, çevrelerindeki stres faktörlerine aktif olarak akustik sinyallerle tepki verdiklerini gösteriyor. İnsan kulağı bu frekansları algılayamasa da (yaklaşık 20-100 kilohertz arası), bu seslerin diğer canlılar tarafından duyulup duyulmadığını araştırmaya başladık. Bu sesler, bitkilerin 'yardım çağrısı' olabilir."
YARDIM ÇIĞLI MI?
Bitkilerin bu sesleri çıkarmasının nedeni ve amacı tam olarak çözülemese de uzmanlar, bu seslerin birer "iletişim aracı" olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Elde edilen sonuçları değerlendiren uzmanlar ise konuyu şöyle özetliyor:
"Bu seslerin sadece fiziksel bir sürecin (cavitation - su taşıyan damarlardaki hava kabarcıklarının patlaması) bir yan ürünü mü, yoksa evrimsel bir adaptasyon mu olduğunu henüz bilmiyoruz. Ancak bu seslerin diğer canlılar tarafından algılanabildiği kanıtlanırsa bu, bitkiler ile çevreleri arasındaki etkileşimi tamamen değiştirecek. Örneğin, susuz kalmış bir bitkinin sesi, bazı böcekleri (örneğin susuzluk belirtisi arayan yumurtlayan böcekleri) kendine çekebilir veya diğer bitkileri yaklaşmakta olan bir kuraklığa karşı uyarabilir."
Bu yeni keşfi, bugünün dünyasına uyarlamayı planlayan araştırmacılara göre kullanılabilir bazı yöntemleri şu şekilde sıralıyor:
-Akustik takip: Gelecekte geliştirilecek akıllı saksılar, bitkilerin çıkardığı sesleri algılayarak susuzluk veya stres durumlarını anında sahibine bildirebilir. Bu, beynin 'öngörü' mekanizması gibi çalışarak bitkinin ihtiyacını önceden tahmin etmemizi sağlayabilir.
-Akıllı tarım: Çiftçiler, tarım arazilerine yerleştirecekleri mikrofonlarla stres altındaki bitkileri tespit edip, sadece o bölgelere sulama veya gübreleme yaparak su ve kaynak tasarrufu sağlayabilirler.
-Bitki egzersizleri: Bazı araştırmalar, bitkilere düşük frekanslı sesler dinletmenin veya belirli hareketler yaptırmanın stres seviyelerini düşürebileceğini gösteriyor. Bu, 'metin boynu' sendromunu önlemek için yapılan egzersizler gibi düşünülebilir.
