New York Times gazetesinin ifşa ettiği gizli belgelere göre ABD, Arktik bölgesindeki hakimiyetini garanti altına almak için Grönland'da kalıcı üslerin kurulmasını ve adadaki küresel altyapı projelerinde Washington'a veto hakkı tanınmasını dayatıyor.
GRÖNLAND PLANI DİPLOMASİ GÜNDEMİNE BOMBA GİBİ DÜŞTÜ
Uluslararası kamuoyu, New York Times gazetesinin Washington, Kopenhag ve Grönland hattında yürütülen gizli müzakerelere dair yayımladığı şok belgelerle sarsıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın adayı satın alma tehditleriyle başlayan sürecin, arka planda çok daha derin bir diplomatik şantaja dönüştüğü anlaşıldı. NATO içerisinde büyük bir çatlağa yol açmasından endişe edilen ve son dört aydır kapalı kapılar ardında yürütülen en az beş gizli zirvenin detayları, Washington’ın kutup bölgesini tamamen kendi askeri ve ekonomik vesayeti altına almak istediğini açıkça kanıtladı.
ADADA ASKERİ VARLIĞI GARANTİLEYECEK "SONSUZA KADAR" MADDESİ
Sızdırılan gizli belgelere göre, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın en kıdemli diplomatları tarafından masaya getirilen taslak, Grönland’ın geleceğini tamamen ipotek altına almayı hedefliyor. Washington, adada Amerikan ordusunun ve askeri personelinin süresiz olarak kalmasını yasal güvenceye bağlayacak bir "sonsuza kadar" maddesini Grönlandlı diplomatlara dikte etmeye çalıştı. Grönland’ın ileride Danimarka’dan ayrılarak tam bağımsız bir devlet olması senaryosunu bile hesaba katan ABD, yeni kurulacak devletin anayasasında Amerikan üslerinin dokunulmaz ve kalıcı olarak kalmasını şart koştu.
KÜRESEL YATIRIMLARA AMERİKAN VETOSU DAYATILIYOR
Amerikan heyetinin müzakere masasında öne sürdüğü en radikal ve küstah taleplerden biri de ekonomi ve altyapı projeleri üzerinde tam kontrol sağlama arzusu oldu. Grönland’da inşa edilecek limanlar, havalimanları, madencilik faaliyetleri ve telekomünikasyon ağları gibi tüm büyük ölçekli küresel yatırımlarda Washington’a doğrudan "fiili veto hakkı" verilmesi istendi. Özellikle Rusya ve Çin gibi küresel güçlerin Arktik bölgesine ticari veya lojistik amaçlarla sızmasını tamamen engellemeyi amaçlayan Trump yönetimi, bu talebiyle Danimarka ve Grönland cephesinde "egemenlik haklarının açıkça çiğnenmesi" gerekçesiyle sert bir duvara tosladı.
PENTAGON KUTUPTA ASKERİ KIŞKIRTMAYI FİİLEN HIZLANDIRDI
Masa başında diplomatik baskılar ve tehditler tüm hızıyla sürerken, Pentagon’un sahada boş durmadığı ve kutup buzlarının erimesiyle açılan yeni ticaret yollarına yönelik askeri hazırlıklarını hızlandırdığı belirlendi. Pentagon Kuzey Komutanlığı Başkanı General Gregory M. Guillot, Grönland’ın Alaska ve Kanada ile entegre çalışacak devasa bir radar zincirinin merkez üssü konumuna getirileceğini doğruladı. Bölgeye gönderilen Deniz Piyadesi özel subaylarının, İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma eski askeri havaalanı ve derin su liman tesislerinde teknik incelemeler yürüterek geniş kapsamlı bir askeri yığınağın lojistik altyapısını hazırladığı öğrenildi.
