Yapay zekâ artık sadece günümüz sorunlarını değil, binlerce yıllık felsefi soruları da yanıtlamaya çalışıyor. Cambridge ve Hebrew Üniversitesi’nden araştırmacılar, OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT’ye felsefe tarihinin en bilinen problemlerinden birini yöneltti: Platon’un Sokrates aracılığıyla ortaya attığı “bir karenin alanı iki katına nasıl çıkarılır?” sorusu. İlginç olan ise, ChatGPT’nin bu soruya verdiği cevabın insan beyninin öğrenme sürecine çok benzer bir şekilde şekillenmesi oldu.
Yapay Zekâ Deneyimle Öğreniyor mu?
Platon’un ortaya koyduğu bu klasik problem, antik Yunan’da bilgiye nasıl ulaşıldığıyla ilgili temel tartışmaların merkezinde yer alıyordu. Yani insan bilgiyi doğuştan mı bilir, yoksa öğrenerek mi edinir? ChatGPT’nin bu problemi çözerken kullandığı yöntem, cevabın ikinci şıkta gizli olduğunu gösterdi. İlk etapta farklı ve yaratıcı ama hatalı bir çözüm sunan yapay zekâ, adeta öğrenme sürecinde bir öğrenci gibi hareket etti. Bu durum, sistemin geçmişte karşılaştığı problemleri hatırlayıp yeni bir yaklaşımla çözüm üretmeye çalıştığını ortaya koyuyor.
Geometri Testinde Zorluk Yaşadı
Araştırmacılar bu deneyi bir adım daha ileri taşıyarak ChatGPT’ye benzer bir soru daha yöneltti: “Bir dikdörtgenin alanı iki katına nasıl çıkarılır?” Ancak bu kez sistem zorlandı. Karede gösterdiği yaratıcı çözüm yaklaşımını burada sürdüremedi ve yanlış bir gerekçeyle geometrik çözümün mümkün olmadığını iddia etti. Bu hata, yapay zekâların öğrenme sürecinde hala gelişmeye açık noktalar olduğunu ve her cevabın mutlak doğru kabul edilmemesi gerektiğini gösteriyor.
Matematik Eğitimine Yeni Bir Boyut mu Geliyor?
Araştırmacılar, yapay zekânın bu gibi matematiksel problemlere verdiği yanıtların, eğitim sisteminde nasıl kullanılabileceği üzerine de önemli tespitlerde bulundu. Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Andreas Stylianides, yapay zekânın ürettiği ispatların öğrenciler tarafından sorgusuz sualsiz kabul edilmemesi gerektiğini, aksine bu tür cevapların eğitimde analiz etme ve değerlendirme becerilerini geliştirmek için kullanılabileceğini vurguladı.
Yapay Zekâ Düşünmüyor, Ama Düşünüyormuş Gibi Yapıyor
Bu çalışma, ChatGPT'nin klasik yapay zekâ sistemlerinden farklı olarak öğrenme süreçlerini taklit ettiğini ve bu süreçlerde hatalar, içgörüler ve keşiflerin yer alabildiğini gösteriyor. ChatGPT'nin cevapları bazen hatalı olsa da, insanın "proksimal gelişim alanı" adı verilen öğrenme çerçevesine benzer şekilde hareket ettiği görülüyor. Yani sistem, bilgiyle donatıldığında daha üst düzey anlayışlara ulaşabiliyor.
