Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, başkanlık ettiği BMGK oturumunda, dünyadaki kaosun sebebinin BM Şartı'na uyulmaması olduğunu söyledi. Küresel düzende orman kanununun yükselişe geçtiği uyarısını yapan Vang; büyük ülkelere çifte standarttan vazgeçme, küresel ortaklık için de "küçük çıkar halkaları" yerine BM çatısı altında birleşme çağrısı yaptı.
2. DÜNYA SAVAŞINDAN BU YANA EN KÖKLÜ DÖNÜŞÜM
Çin’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) aylık dönem başkanlığını devralması vesilesiyle New York’taki BM genel merkezinde yüksek düzeyli bir oturum gerçekleştirildi. "BM Şartı'nın Amaç ve İlkelerinin Korunması ve BM Merkezli Uluslararası Sistemin Güçlendirilmesi" başlıklı bu kritik oturuma başkanlık eden Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, dünya barışının alarm verdiğini belirtti. Vang, "Uluslararası durum, 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana en karmaşık ve köklü dönüşümü yaşıyor. Savaşın kara bulutları ufukta birikirken, orman kanunu yeniden yükselişte. İnsan uygarlığının dev gemisi tehlikeli sulara doğru yelken açmışken, dünya barışı ve kalkınması kritik bir kavşaktadır" dedi.
BÜYÜK ÜLKELERE ÜSTÜ ÖRTÜLÜ ABD ELEŞTİRİSİ
Dünyada hüküm süren kaos ve çatışma ortamının, BM Şartı'nın ruhunu kaybetmesinden değil, bu şartın getirdiği uluslararası kuralların çiğnenmesinden kaynaklandığını savunan Çinli Bakan, egemen eşitlik ve iç işlerine karışmama ilkelerine geri dönülmesi gerektiğini vurguladı. Konuşmasında ABD’nin küresel politikalarına üstü örtülü eleştiriler yönelten Vang Yi, "Özellikle büyük ülkelerin, örnek olarak liderlik etme, çifte standartlara, istisnacılığa ve seçici uygulamalara başvurmama sorumluluğu var. Güvenlik Konseyi üyesi olmak ayrıcalıkları değil, sorumlulukları beraberinde getirir. Üyeler, dar ulusal çıkarlarının dışına çıkarak küresel yetkileri sorumlu şekilde kullanmalı" ifadelerini kullandı.
TEK TARAFLI YAPTIRIMLAR VE ASKERİ EYLEMLER MEŞRU DEĞİLDİR
Konseyin onayından geçmeyen adımların küresel hukuku sarstığını belirten Vang Yi, BMGK'nin eylem kabiliyetinin artırılması gerektiğine işaret etti. Çin’in kırmızı çizgilerini net bir şekilde ortaya koyan Bakan Vang, "Güvenlik Konseyi'nin yetkisinin dışına çıkan hiçbir taraflı askeri eylem kabul edilemez. Konseyin kararlarını aşan hiçbir tek taraflı yaptırımın ve ekonomik ablukanın da uluslararası hukukta meşruiyeti yoktur" diyerek batılı ittifakların yaptırım politikalarına tepki gösterdi.
KÜÇÜK ÇIKAR HALKALARININ YERİNE BÜYÜK BM
Kalkınmanın küresel güvenlik sorunlarının temel çözümü olduğunu aktaran Çinli Bakan, Küresel Güney ülkelerine yoksullukla mücadele kapsamında daha fazla fon, teknoloji ve entelektüel destek sağlanması gerektiğini belirtti. Ticaret ve ekonomi konularının birer güvenlik tehdidi veya abluka malzemesi haline getirilmesine, ekonomik ayrışmaya ve tedarik zincirlerinin koparılmasına karşı çıkan Vang Yi, küresel ortak gelecek vizyonunu şu sözlerle özetledi: "Baskı ve zorlamanın yerine istişareyi, sıfır toplamlı rekabetin yerine kazan-kazan formülünü, dar grupların oluşturduğu küçük çıkar halkalarının yerine ise büyük BM'yi koymalıyız." Vang ayrıca yapay zeka riskleri, siber uzay ve kutup bölgelerinin yönetimi için de BM merkezli ortak kuralların ivedilikle devreye alınmasını istedi.
