2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası binlerce aile evsiz kaldı, eğitim hayalleri sekteye uğradı. Milli Eğitim Bakanlığı ve YÖK, afetzedelere özel 'depremzede kontenjanı' ile üniversite kapılarını araladı. Bu yıl da geçerli olan uygulama, deprem bölgesindeki öğrencilerin YKS puanlarıyla ek yerleştirme hakkı tanıyor. Peki, bu kontenjan nasıl işliyor? Kimler yararlanabiliyor?
İLLER VE ÖĞRENCİ GRUPLARI
Öncelikle kontenjan hangi illeri kapsıyor? Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğe göre 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 il: Adıyaman, Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Adana, Diyarbakır, Şanlıurfa ve Elazığ. Bu illerde ikamet eden veya depremde yakınlarını kaybeden öğrenciler öncelikli olur.
Öğrenci profilleri: Lise son sınıf veya mezun olup YKS'ye girenler.
Depremde evi hasar gören, yıkılan veya şehit/müşfik yakını olanlar.
Ön lisans ve lisans programları için ayrı kontenjanlar ayrılıyor.
2024 verilerine göre toplam beş binden fazla kontenjan ayrıldı. Bu, standart taban puanlara tabi olmadan yerleşme şansı demek oluyor.
NE ZAMAN NASIL YAPILIR?
Başvurular ÖSYM üzerinden online olur. YKS tercih dönemi sonrası, ek yerleştirme takvimine uyun. İşte adım adım rehber:
e-Devlet'ten belge alın: AFAD Depremzede Bilgi Sistemi veya e-Devlet 'Deprem Hasar Durumu Sorgulama' ile hasar belgesi indirin.
ÖSYM AİS'e girin: Aday İşlemleri Sistemi'nde 'Depremzede Kontenjanı Tercihleri' bölümünü seçin.
Tarihleri kaçırmayın: 2024 için tercihler 9-15 Ağustos arası tamamlandı, ek yerleştirme Eylül'de.
Gerekli evraklar: Kimlik, YKS sonuç belgesi, deprem afet belgesi.
Dikkat: Yanlış beyan tespit edilirse yerleşme iptal edilir, yasal işlem başlar. ÖSYM, sahte belgeye sıfır tolerans gösteriyor.
Kontenjan Uygulama Detayları: Puan Hesabı ve Yerleşme
Kontenjanlar, her üniversite ve bölüm için ayrı ayrılıyor. Taban puan yok, YKS puanı en az 140 (önlisans) veya 170 (lisans) olmalı. Yerleşme, merkezi yerleştirme sonrası boş kalan kontenjanlara göre:
Öncelik sıralaması: Şehit/gazi yakınları > tam yıkım/evsizler > kısmi hasarlılar.
Kota dolumu: Kontenjanın yüzde 50'si deprem bölgesinden, yüzde 50'si diğer illerden.
Çoklu tercih: 30'dan fazla program seçebilirsiniz, ÖSYM en yüksek puanınıza göre yerleştirir.
Geçen yıl 4.232 öğrenci yerleşti. 2024'te kontenjanlar artırıldı, tıp, mühendislik gibi bölümlerde fırsatlar çoğaldı. LSI terimleriyle: afet yardımı, KYK bursu ve barınma desteği de entegre.
YAYGIN HATALAR
Okuyucularımızdan gelen sorulara yanıt verelim:
ÖSYM puanı yetersizse ne olur? Minimum barajı geçmek şart, yoksa elenirsiniz.
Üniversite terk edip yeniden mi? Hayır, mevcut öğrenciler de ek kontenjanla yatay geçiş yapabilir.
Yerleşenler yatay geçiş yapabilir mi? Evet, ancak kontenjan kurallarına uyun.
Yaygın hata: Belgeleri son güne bırakmak. Erken hazırlanın, ÖSYM destek hattını (444 67 96) arayın.
Ek Destekler: Burs, Barınma ve Gelecek Perspektifi
Kontenjan sadece başlangıç olur. Yerleşenlere KYK bursu öncelikli, Kredi ve Yurtlar Kurumu yurtlarında yer ayrıldı. AFAD ve Aile Bakanlığı, psikososyal destek sunuyor. Uzun vadede, depremzedelerin istihdamına yönelik programlar devrede oluyor.
Üniversiteler de devrede: Boş kontenjanlar için ek mülakatlar yapılmıyor, tamamen puan odaklı.
Sonuç: Eğitim Hakkı İçin Fırsat Kollayın
Eğer kriterleri taşıyorsanız vakit kaybetmeyin: Belgelerinizi toplayın, ÖSYM'yi takip edin. Eğitim, en güçlü deprem direnci. Gelecek sizin elinizde, umutla yeniden başlayın.
