Konuyu Türkinform’a değerlendiren beslenme ve metabolizma uzmanları, sağlıklı bir insan vücudunun zaten güçlü bir detoks mekanizmasına sahip olduğunu belirterek, karaciğer, böbrekler, bağırsaklar ve akciğerlerin zararlı maddeleri doğal yollarla filtreleyip vücuttan uzaklaştırdığını belirtiyor. Bu nedenle birçok uzman, “detoks” adı altında yapılan diyetlerin bilimsel temelden yoksun olduğunu savunuyor.
Uzmanlara göre 3 gün, 7 gün ya da 21 gün gibi sürelerle uygulanan sıvı ağırlıklı detoks programlarının vücudu “temizlediğine” dair güçlü bilimsel kanıtlar bulunmuyor. Bazı uzmanlar, bu tür diyetlerin kısa vadede kilo kaybı sağlasa da bunun büyük ölçüde su ve kas kaybı olduğunu belirtiyor. Diyet sona erdiğinde verilen kiloların hızla geri alınabildiği ifade ediliyor.
DETOKS MU BESLENME Mİ?
Detoks yapan birçok kişi, kendini daha hafif ve enerjik hissettiğini söylese de uzmanlar bu durumun nedenlerini işlenmiş gıdaların kesilmesi, şeker tüketiminin azalması, daha fazla su içilmesi, kafein ve alkolün bırakılması olduğunu ifade ediyor.
Hissedilen olumlu etkilerin, detokstan ziyade daha sağlıklı bir beslenme düzenine geçişten kaynaklandığının altı çiziliyor.
RİSKLER NELER?
Uzmanlar, özellikle uzun süreli ve kontrolsüz yapılan detoks diyetlerinin elektrolit dengesizliği, düşük kan şekeri, kas kaybı, metabolizma yavaşlaması gibi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle kronik hastalığı olan bireylerin bu tür diyetleri mutlaka doktor kontrolünde uygulaması gerektiği vurgulanıyor.
BAŞARI PAZARLAMADA GİZLİ
Sağlık iletişimi uzmanlarına göre ise detoks kavramı, son yıllarda ciddi bir pazarlama aracına dönüşmüş durumda. “Detoks çayı”, “detoks suyu”, “detoks paketi” gibi ürünlerin bilimsel dayanağının çoğu zaman zayıf olduğu, ancak reklam ve influencer etkisiyle geniş kitlelere ulaştığı ifade ediliyor.
NE YAPMALI?
Uzmanların ortak görüşü, kısa süreli şok diyetler yerine sürdürülebilir bir yaşam tarzına odaklanılması gerektiği yönünde. Dengeli ve çeşitli beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli fiziksel aktivite ve yeterli uykunun önemli olduğu belirtiliyor.
Detoks diyetleri bazı kişilerde kısa vadeli bir “iyi hissetme” etkisi olabileceğinin altını çizen uzmanlar, bu durumun vücudun gerçekten toksinlerden arındığı anlamına gelmeyeceğini savunuyor. Bilimsel veriler, sağlıklı bireylerde ekstra bir detoks uygulamasına ihtiyaç olmadığını gösterirken, bu trendin büyük ölçüde pazarlama ve algı yönetimiyle büyüdüğüne dikkat çekiliyor.
