28 Şubat’tan bu yana ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş sürüyor. İran, saldırılara İsrail’e ve ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine misillemelerle yanıt vermiş, Hürmüz Boğazı’nı da kapatmıştı.
ABD, İran’dan Hürmüz Boğazı’nın derhal açılmasını talep ederken, Tahran yönetiminden ise dikkat çeken bir talep geldi. İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için saldırıların neden olduğu zararın tazmin edilmesini istedi.
PEKİ ABD TAZMİNAT ÖDER Mİ?
Uluslararası ilişkiler uzmanları Türkinform’a yaptığı açıklamalarda İran’ın savaş tazminatı talebini değerlendirdi. Uzmanlar, bu tarz durumlarda tazminatın tek bir sabit formülle değil; hukuk, siyaset ve güç dengelerinin birleşimiyle belirlendiğini altını çizdi.
En önemli kriterin “Bir devletin saldırgan taraf olup olmadığı” olduğunu söyleyen uzmanlar, bu ilkenin özellikle Birleşmiş Milletler ve uluslararası mahkeme kararlarıyla belirlendiğini söyledi.
TAZMİNAT VERİLEN ZARARIN BOYUTUNA GÖRE BELİRLENİR
Uzmanlar,2. Dünya Savaşı sonrası Almanya’da talep edilen tazminat hesaplamalarına dayanarak, tazminat miktarının ise 4 kriterden yola çıkarak hesaplandığını ifade etti. Açıklanan 4 kriter şu şekilde;
- Yıkılan altyapı (köprü, yol, enerji tesisleri)
- Ekonomik kayıplar (üretim, ticaret)
- Sivil zararlar ve can kaybı
- Çevresel zararlar
RAKAM 1 TRİLYON DOLARA KADAR ÇIKABİLİR
Konuyla ilgili ABD’nin henüz bir savaş tazminatı talebini değerlendirmeye almadığını belirten uzmanlar, olası senaryolara ilişkin konuşulabilecek rakamları da Türkinform’a açıkladı.
ABD-İsrail ve İran arasında yaşanan çatışmalar neticesinde orta ölçekli bir çatışmada altyapı ve enerji tesisleri ciddi zarar görmesinden yola çıkılarak 100 milyar dolar ile 500 milyar dolar arasında değişen rakamların konuşulacağını belirten uzmanlar, çatışmaların daha uzaması halinde ise rakamın 500 milyar dolar ile 1 trilyon dolar arasında olabileceğini söyledi.
