Yunanistan Savunma ve Dışişleri Konseyi’nin yaptığı kritik toplantı sonrası alınan karar, savunma çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Atina yönetimi, Kerpe Adası ile Türkiye sınırına yakın Dimetoka bölgesinde konuşlu Patriot hava savunma bataryalarının geri çekileceğini açıkladı. Özellikle son dönemde bölgede artan askeri hareketlilik düşünüldüğünde, bu karar yalnızca teknik bir düzenleme olarak görülmedi. Yunan kaynakları kararın Türkiye ile doğrudan bağlantılı olmadığını savunsa da, uzmanlara göre Ege’deki dengeleri etkileyebilecek önemli bir gelişme yaşanıyor. Çünkü söz konusu Patriot sistemleri, son aylarda İran-İsrail gerilimi ve NATO’nun bölgesel savunma planları kapsamında yüksek alarm seviyesinde tutuluyordu.
TÜRKİYE SINIRINDAKİ SİSTEMLER NEDEN ÇEKİLİYOR?
Yunan devlet televizyonu ERT’ye dayandırılan bilgilere göre Patriot sistemleri, “jeopolitik koşullardaki değişim” nedeniyle geri çekiliyor. Ancak askeri uzmanlar, bu kararın arkasında bütçe planlaması, yeni savunma konsepti ve hava gücünün yeniden yapılandırılması gibi nedenlerin bulunduğunu değerlendiriyor. Özellikle Dimetoka’daki Patriot sisteminin Bulgaristan hava savunmasına destek amacıyla da görev yaptığı belirtilirken, Kerpe Adası’nın ise son dönemde Yunanistan’ın askeri açıdan en fazla önem verdiği bölgelerden biri haline geldiği ifade ediliyor. Bazı kaynaklara göre Atina yönetimi, sabit hava savunma sistemleri yerine daha hareketli ve esnek savunma yapısına geçmeyi planlıyor. Patriotların çekilmesi sonrası bölgede Fransız yapımı Mirage 2000 savaş uçaklarının daha aktif kullanılacağı iddia edildi.
KERPE ADASI’NDA YENİ DÖNEM
Kararın en dikkat çekici boyutlarından biri de Kerpe Adası’nda yürütülen askeri altyapı çalışmaları oldu. Yunan basınında yer alan bilgilere göre ada, uzun vadede savaş uçaklarının konuşlanabileceği büyük bir askeri üs haline dönüştürülmek isteniyor. Bu durum, Ege’de askeri rekabetin farklı bir aşamaya geçtiği yorumlarına neden oldu. Uzmanlara göre Yunanistan artık yalnızca savunma sistemleriyle değil, hava ve deniz gücünü birlikte kullanacağı daha kapsamlı bir güvenlik mimarisi oluşturmaya çalışıyor. Özellikle Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayiinde attığı adımlar, SİHA teknolojileri ve uzun menzilli füze projeleri sonrası Atina’nın yeni arayışlara yöneldiği belirtiliyor.
İTALYA’DAN SAVAŞ GEMİSİ HAMLESİ
Patriot kararının hemen ardından açıklanan bir diğer gelişme ise Yunan Donanması’nın güçlendirilmesi oldu. Atina yönetimi, İtalya’dan iki adet Bergamini sınıfı FREMM fırkateyni satın alma kararı aldı. Söz konusu savaş gemileri; radar görünürlüğünün düşük olması, uzun menzil kapasitesi ve gelişmiş denizaltı savunma sistemleriyle dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu hamle, Yunanistan’ın Doğu Akdeniz’de deniz gücünü artırma stratejisinin önemli parçalarından biri olarak görülüyor. Ayrıca Alman yapımı MEKO sınıfı fırkateynlerin modernizasyonuna da onay verildiği açıklandı. Modernizasyon kapsamında savaş yönetim sistemleri, radar altyapıları ve elektronik harp kapasitesinin yenilenmesi hedefleniyor.
NATO DENGELERİ YENİDEN Mİ ŞEKİLLENİYOR?
Gelişme yalnızca Türkiye-Yunanistan hattında değil, NATO içinde de dikkatle takip ediliyor. Çünkü aynı dönemde Almanya’nın Türkiye’ye yeni Patriot savunma sistemleri göndermeye hazırlandığı iddiaları gündeme geldi. Bu tablo, “NATO savunma hattında yeni bir dağılım mı yapılıyor?” sorusunu beraberinde getirdi. Uzmanlara göre Avrupa ülkeleri, Orta Doğu’daki gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşı sonrası hava savunma sistemlerini yeniden konumlandırıyor. Yunanistan’ın geri çektiği Patriotların farklı NATO görevlerinde kullanılabileceği değerlendirilirken, Atina’nın ise daha mobil ve saldırı odaklı savunma konseptine yöneldiği konuşuluyor.
SAVUNMA UZMANLARI NE DİYOR?
Askeri analistlere göre Patriotların çekilmesi kısa vadede bir “geri adım” gibi görünse de, aslında daha büyük bir dönüşüm planının işareti olabilir. Çünkü Yunanistan son dönemde hem Fransa hem ABD ile yaptığı savunma anlaşmalarıyla hava-deniz entegrasyonunu güçlendirmeye çalışıyor. Özellikle insansız hava araçları, elektronik harp sistemleri ve yeni nesil savaş gemileri üzerine yoğunlaşan Atina yönetiminin, klasik savunma anlayışından uzaklaşmaya başladığı ifade ediliyor.
Öte yandan bölgede yaşanan her askeri hamlenin Türkiye tarafından da yakından izlendiği belirtiliyor. Ege’deki güç dengeleri açısından bu gelişmelerin önümüzdeki dönemde daha sık tartışılması bekleniyor.
