15 Temmuz 2016 sonrasında sivil sisteme entegre edilen askeri sağlık hizmetlerinin, değişen savaş doğası ve özel uzmanlık gerektiren saha koşulları karşısında yeniden yapılandırılması gerektiği savunuluyor. Sibel Can, Türkiye'nin ihtiyaçlarına uygun, Sağlık Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı arasında güçlü bir koordinasyon sağlayan "hibrit" bir modelin, ulusal savunma ve afet yönetimi için kapsamlı bir kamu politikası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
ASKERİ HASTANELERİN STRATEJİK ÖNEMİ
"Askeri hastaneler; savaş cerrahisi, travma yönetimi, askeri tıp eğitimi ve harekât ortamına özgü sağlık hizmetlerinin yürütüldüğü kritik stratejik kuruluşlardır." diyen E. Albay Sibel Can, "Modern orduların başarısı, silah sistemleri kadar, muharebe sahasındaki yaralanmalara hızlı ve etkin müdahale edebilen bir sağlık sistemiyle mümkündür. Erken müdahale, askerlerin görevlerine dönüş oranını artırırken, ölüm oranlarını önemli ölçüde azaltmaktadır. Türkiye'de GATA ve bağlı sağlık kuruluşlarının devriyle sona eren bu yapı, askeri operasyonlar ve afetler gibi olağanüstü durumlarda yeniden ihtiyaç duyulan bir model olarak öne çıkmaktadır." ifadelerini kullandı.
KAPATILMA SÜRECİ VE MEVCUT DURUM
E. Albay Sibel Can, değerlendirmesinde "15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından çıkarılan KHK'lar ile Türkiye genelindeki 32 askeri hastane ile GATA ve bağlı kuruluşlar Sağlık Bakanlığı’na devredilmiştir. Bu süreç, askeri sağlık sisteminin sivil sisteme entegrasyonu ve askeri hekim yetiştirme modelinin büyük ölçüde sona ermesiyle sonuçlanmıştır. Ancak gelinen noktada askeri disiplin, operasyon planlama ve saha koşullarına hakimiyet gibi özel nitelikler gerektiren sağlık hizmetlerinde yaşanan boşluklar, bu kurumların yeniden açılması tartışmalarını tetiklemiştir." değerlendirmesi de yer aldı.
YENİDEN YAPILANMAYI DESTEKLEYEN GEREKÇELER
Yazıda, askeri hastanelerin yeniden açılmasına yönelik temel gerekçeler dört ana başlıkta toplanıyor:
-
Harp Cerrahisi Uzmanlığı: Patlayıcı, yüksek enerjili mermi, kimyasal ve biyolojik tehditlere karşı özel eğitim gereksinimi.
-
Askeri Disiplin ve Operasyon Bilgisi: Sağlık personelinin askeri hiyerarşi, saha koşulları ve lojistik yönetiminde uzmanlığı.
-
Olağanüstü Durumlara Hazırlık: Deprem ve kitlesel yaralanmalarda yüksek organizasyon kapasitesi.
-
Eğitim ve Bilimsel Birikim: GATA'nın havacılık hekimliği, askeri psikiyatri ve savaş cerrahisi gibi alanlarda sahip olduğu uluslararası tecrübe.
ULUSLARARASI UYGULAMALAR VE GELECEK VİZYONU
E.Albay Can yazısında ayrıca, "NATO ülkelerinin büyük çoğunluğunda askeri sağlık sistemi bağımsız olarak faaliyet göstermektedir. ABD’deki Walter Reed, İngiltere’deki Defence Medical Services ve Almanya’daki Bundeswehr Hastaneleri, sadece savaş dönemlerinde değil, barış zamanında da araştırmadan afet yönetimine kadar etkin görevler üstlenmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'nin yeni modelinin; bilimsel araştırmayı destekleyen, savaş cerrahisini güçlendiren ve Sağlık Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı arasında güçlü bir koordinasyon sağlayan "hibrit" bir yapıda tasarlanması gerektiği değerlendirilmektedir." ifadelerine yer verdi.
