Sıfır kilometre otomobil sahibi olmak isteyen binlerce kişi, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan yeni Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası detaylarını araştırmaya devam ediyor. Özellikle sosyal medya platformlarında dolaşıma giren ve emekli vatandaşlara vergisiz araç hakkı tanınacağını öne süren paylaşımlar, konuya olan ilgiyi daha da artırdı. Ancak yürürlükteki yasal mevzuat ve Meclis gündemindeki kanun teklifleri incelendiğinde, sürecin iddia edilenden çok daha farklı işlediği görülüyor. Yeni limit artışları, engelli raporu zorunlulukları ve araç satışına getirilen süre kısıtlamaları, sıfır otomobil almayı planlayanları doğrudan ilgilendiriyor.
EMEKLİLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLİR Mİ?
Son günlerde sosyal medya platformlarında ve çeşitli internet sitelerinde hızla yayılan "emekliye özel ÖTV muafiyeti" iddiaları, milyonlarca emekli vatandaşın heyecanlanmasına neden oldu. Ancak mevcut yasal düzenlemelere bakıldığında, an itibarıyla emeklilerin yalnızca emekli olmalarından dolayı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeden sıfır araç alabilmelerine imkan tanıyan herhangi bir yasa bulunmuyor. Konuyla ilgili olarak bazı milletvekilleri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan bir kanun teklifi mevcut olsa da, bu teklif henüz yasalaşarak Resmî Gazete'de yayımlanmadı. Üstelik Meclis'e sunulan bu kanun teklifinin içeriği incelendiğinde, düzenlemenin tüm emeklileri kapsamadığı, ağırlıklı olarak Bağ-Kur ve Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) en az 10 yıl boyunca kayıtlı olan belirli bir çiftçi grubuna yönelik olduğu anlaşılıyor. Dolayısıyla, yürürlükteki yasal mevzuat kapsamında emeklilerin ÖTV ödemeden sıfır kilometre otomobil alması şu an için mümkün görünmüyor.
KİMLER ÖTV MUAFİYETLİ ARAÇ ALABİLİR?
Türkiye'deki mevcut vergi kanunlarına göre, Özel Tüketim Vergisi istisnasından yararlanarak sıfır otomobil satın alma hakkı yalnızca belirli sağlık kriterlerini karşılayan engelli vatandaşlara tanınmıştır. Bu haktan faydalanabilmek için en temel şart, kişinin tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporunda engel oranının yüzde 90 ve üzerinde olarak belirtilmiş olmasıdır. Engel oranı yüzde 90'ın altında olan vatandaşların ise raporlarında aracı kendi başlarına kullanabilmeleri için özel bir donanıma ihtiyaç duyduklarını belirten ibarelerin yer alması zorunludur. Bu durumlarda, satın alınacak olan sıfır kilometre aracın, kişinin engel durumuna tam olarak uygun şekilde tasarlanmış özel bir tertibatla donatılması gerekmektedir. Şartları sağlayan vatandaşlar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen üst limitler dahilinde bu önemli vergi avantajından faydalanarak araç sahibi olabilmektedir.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALMA ŞARTLARI NELERDİR?
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan ve yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle birlikte, ÖTV muafiyetli araç alım şartlarında önemli değişikliklere gidildi. İlk olarak, engelli vatandaşların vergisiz olarak satın alabileceği araçların üst limiti güncellenerek vergiler dahil satış fiyatı üzerinden 2 milyon 873 bin Türk Lirası seviyesine yükseltildi. Ayrıca, bu istisnadan yararlanılarak alınan araçlar, her yıl ödenmesi gereken Motorlu Taşıtlar Vergisi'nden (MTV) de tamamen muaf tutuluyor. Yeni mevzuatın getirdiği en dikkat çekici kurallardan biri ise yerlilik oranı ve satış süresi kısıtlaması oldu. Artık ÖTV'siz alınacak araçlarda en az yüzde 40 oranında yerli üretim katkısı şartı aranıyor. Bununla birlikte, yeni düzenleme sonrasında satın alınan araçların 10 yıl boyunca satılamayacağı kuralı getirildi. Eğer araç bu süre dolmadan elden çıkarılmak istenirse, alım sırasında ödenmeyen ÖTV tutarının devlet tarafından tahsil edileceği açıklandı. 27 Aralık 2024 tarihinden önce satın alınmış olan araçlar için ise eski kural olan 5 yıl sınırı uygulanmaya devam edecek.
ÖTV MUAFİYETLİ ALINABİLECEK SIFIR OTOMOBİLLER HANGİLERİ?
Limitlerin 2 milyon 873 bin TL seviyesine yükseltilmesiyle birlikte, engelli vatandaşların ÖTV istisnası kapsamında tercih edebileceği otomobil marka ve model yelpazesi de oldukça genişledi. Yerli otomobilimiz TOGG başta olmak üzere, Türkiye'de üretilen veya ithal edilen birçok popüler model bu kapsama dahil oldu. Güncel fiyat listelerine göre, elektrikli TOGG T10F modelinin liste fiyatı 1.878.000 TL iken ÖTV muafiyetli fiyatı 1.707.273 TL'ye, TOGG T10X modelinin liste fiyatı 1.862.000 TL iken indirimli fiyatı 1.692.727 TL'ye geriliyor. Hibrit teknolojisiyle öne çıkan Toyota C-HR modeli 2.090.000 TL liste fiyatından 1.161.111 TL'ye, sevilen aile otomobili Renault Megane ise 1.950.000 TL'den 1.083.333 TL'ye düşüyor. Daha uygun fiyatlı seçenekler arayanlar için Toyota Corolla 1.650.000 TL yerine 916.667 TL'ye, Hyundai Bayon 1.450.000 TL yerine 805.556 TL'ye alıcı buluyor. Fiat'ın en çok satan modellerinden Egea Sedan 1.150.000 TL'den 638.889 TL'ye, Egea Cross ise 1.250.000 TL'den 694.444 TL'ye kadar inerek sıfır araç alacaklara büyük bir fiyat avantajı sunuyor.
