Türkiye'de milyonlarca emekli vatandaş, sıfır kilometre otomobil sahibi olabilmek için Meclis'ten gelecek müjdeli haberleri yakından takip ediyor. Son günlerde sosyal medyada ve haber kaynaklarında sıkça yer alan emeklilere ÖTV'siz araç hakkı tanınmasına yönelik kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine sunuldu. Milletvekili Kadim Durmaz tarafından hazırlanan bu yeni düzenleme, belirli şartları taşıyan emekli vatandaşların vergi yükü olmadan araç sahibi olmasının önünü açmayı hedefliyor. Ancak teklifin şu anki durumu, mevcut yasalardaki engelli muafiyeti şartları ve 2026 yılı için güncellenen üst limitler, konu hakkında doğru bilgiye ulaşmayı zorunlu kılıyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ YASASI ÇIKTI MI?
2026 yılı itibarıyla emekli vatandaşlara doğrudan ve sadece emekli olmaları sebebiyle ÖTV'siz araç alım hakkı tanıyan herhangi bir yasa henüz yürürlüğe girmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) bazı milletvekilleri tarafından ÖTV muafiyeti kapsamının genişletilmesine ve özellikle çiftçi emeklilerinin de bu kapsama alınmasına yönelik kanun teklifleri sunulmuştur. Ancak bu teklifler şu an için komisyon aşamasında olup, Meclis Genel Kurulu'ndan geçerek yasalaşmamıştır. Dolayısıyla Resmi Gazete'de yayımlanan resmi bir karar bulunmamaktadır. Sosyal medya platformlarında hızla yayılan "emeklilere ÖTV'siz araç verilecek" şeklindeki iddialar, şu aşamada sadece bir kanun teklifinden ibarettir ve kesinleşmiş bir yasal düzenleme niteliği taşımamaktadır.
EMEKLİLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLİYOR MU?
Mevcut vergi mevzuatına göre, Türkiye'de yalnızca "emekli" statüsünde olmak, ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetli sıfır kilometre bir otomobil satın almak için yeterli bir kriter sayılmamaktadır. Sistemin işleyişinde emeklilik durumu değil, vatandaşların sağlık durumları ve engellilik oranları baz alınmaktadır. Bu nedenle, bir emeklinin vergi ödemeden araç satın alabilmesi için mevcut yasalardaki engellilik kriterlerini eksiksiz bir şekilde karşılaması ve bunu yetkili tam teşekküllü devlet hastanelerinden alınmış geçerli sağlık kurulu raporlarıyla belgelendirmesi gerekmektedir.
KİMLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLİR?
Türkiye'de yürürlükte olan güncel yasal düzenlemelere göre ÖTV muafiyetinden yararlanarak sıfır araç satın alabilecek kişiler net bir şekilde belirlenmiştir. Bu haktan faydalanabilmek için engellilik oranının yüzde 90 ve üzerinde olması gerekmektedir. Yüzde 90 ve üzeri engeli bulunan vatandaşlar, aracı kendileri kullanamayacak durumda olsalar dahi, belirledikleri yakınları aracılığıyla bu haktan faydalanabilirler. Ayrıca, engellilik oranı yüzde 90'ın altında olsa bile, ortopedik engeli bulunan ve sağlık kurulu raporunda "özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresi yer alan bireyler de kendi kullanımlarına uygun hale getirilmiş araçları ÖTV ödemeden satın alma hakkına sahiptir.
2026 ÖTV MUAFİYETLİ ARAÇ FİYAT LİMİTİ NE KADAR?
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen ÖTV muafiyetli araç alım üst limiti, 2026 yılı için yeniden belirlenmiştir. Yapılan yeni düzenlemeye göre, ÖTV muafiyeti ile satın alınabilecek sıfır kilometre araçların vergiler dahil maksimum satış fiyatı 2 milyon 873 bin TL olarak açıklanmıştır. Bu rakam, aracın bayideki tüm vergiler (KDV, ÖTV vb.) dahil edilmiş anahtar teslim liste fiyatını ifade etmektedir. Satış fiyatı 2 milyon 873 bin TL'yi aşan hiçbir otomobil modeli, engellilik oranı veya diğer şartlar ne olursa olsun ÖTV muafiyeti kapsamında satın alınamamaktadır.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALMA ŞARTLARI NELERDİR?
ÖTV muafiyetli araç satın alabilmek için engellilik raporunun yanı sıra araçla ve kullanım süresiyle ilgili bir dizi katı teknik kriterin de yerine getirilmesi zorunludur. Yeni düzenlemelerle birlikte, satın alınacak araçta en az yüzde 40 oranında yerli üretim katkısı bulunması şartı getirilmiştir. Ayrıca, ÖTV muafiyetiyle alınan sıfır araçların satılamama süresi güncellenmiştir. Yeni kurallara göre alınan bir araç 10 yıl boyunca satılamaz veya devredilemez. Eğer araç 10 yıllık süre dolmadan satılmak istenirse, ilk alım sırasında devlet tarafından tahsil edilmeyen ÖTV tutarının satış esnasında devlete ödenmesi gerekmektedir. Engelli bireyin bizzat kullanacağı durumlarda ise araca uygun özel tertibatın projelendirilip ruhsata işlenmesi şarttır. Öte yandan, 27 Aralık 2024 tarihinden önce satın alınmış olan ÖTV muafiyetli araçlar eski yasal düzenlemeye tabi olduğu için, bu araçların satışı 5 yıllık sürenin dolmasının ardından herhangi bir vergi iadesi olmaksızın gerçekleştirilebilmektedir.
