Araç sahibi olmak isteyen milyonlarca emekli, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelen yeni kanun teklifini yakından takip ediyor. Emeklilere özel Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sunulmasına yönelik hazırlanan düzenleme, otomobil piyasasında büyük bir beklenti yarattı. Ancak sosyal medyada hızla yayılan iddiaların aksine, sürecin resmi olarak nasıl işleyeceği ve mevcut yasaların kimlere hak tanıdığı konusunda ciddi bir bilgi kirliliği bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenen 2026 yılı araç fiyat limitleri ve muafiyet şartları, araç almayı planlayan vatandaşlar için kritik bir önem taşıyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ YASASI ÇIKTI MI?
2026 yılı itibarıyla emeklilere doğrudan ÖTV'siz araç alım hakkı tanıyan herhangi bir yasa henüz yürürlüğe girmedi. TBMM'ye bazı milletvekilleri tarafından, özellikle çiftçi emeklileri başta olmak üzere ÖTV muafiyeti kapsamının genişletilmesine yönelik çeşitli kanun teklifleri sunuldu. Ancak Kadim Durmaz tarafından hazırlanan ve Meclis'e sunulan bu düzenleme şu an için komisyon aşamasında bekliyor. Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaşmış bir karar bulunmadığı için, sosyal medyada yer alan "emeklilere ÖTV'siz araç veriliyor" şeklindeki haberler gerçeği yansıtmıyor. Sürecin tamamlanması ve teklifin genel kuruldan geçmesi halinde yasal bir haktan söz edilebilecek.
EMEKLİLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLİYOR MU?
Mevcut yasal düzenlemelere göre, bir kişinin sadece "emekli" statüsünde olması ÖTV muafiyetli araç satın alması için yeterli bir kriter kabul edilmiyor. Emekli vatandaşların ÖTV indiriminden veya tam muafiyetinden faydalanabilmesi için engellilik şartlarını karşılaması zorunludur. Dolayısıyla, emekli maaşı alan bir birey, ancak yetkili tam teşekküllü devlet hastanelerinden alınmış geçerli bir sağlık kurulu raporu ile engellilik durumunu belgelendirirse bu haktan yararlanabilir. Standart bir emeklilik durumu, araç alımlarında herhangi bir vergi avantajı sağlamamaktadır.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLECEK KİŞİLER KİMLER?
Türkiye'de uygulanan mevcut mevzuata göre ÖTV muafiyetinden yararlanma hakkı, belirli sağlık kriterlerini karşılayan vatandaşlara tanınmıştır. Engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan bireyler, durumlarını sağlık kurulu raporu ile kanıtlamaları halinde ÖTV ödemeden sıfır kilometre araç satın alabilirler. Ayrıca, engellilik oranı yüzde 90'ın altında olsa dahi, ortopedik engeli bulunan ve raporunda "özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresi yer alan kişiler de bu muafiyetten faydalanabilmektedir. Bu şartları sağlayan emekliler de dahil olmak üzere tüm vatandaşlar, kendi adlarına tescil edilecek araçlarda vergi istisnasından yararlanma hakkına sahiptir.
2026 ÖTV MUAFİYETİ ARAÇ FİYAT LİMİTİ NE KADAR OLDU?
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen ÖTV muafiyetli araç alım üst limiti, 2026 yılı için yeniden belirlendi. Yapılan düzenlemeye göre, engelli vatandaşların ve şartları sağlayan kişilerin ÖTV ödemeden satın alabileceği araçların vergiler dahil maksimum satış fiyatı 2 milyon 873 bin TL olarak açıklandı. Bu tutar, aracın bayi satış fiyatı üzerinden hesaplanmaktadır. Eğer satın alınmak istenen sıfır aracın vergiler dahil liste fiyatı 2 milyon 873 bin TL'yi aşıyorsa, bu araç için hiçbir şekilde ÖTV muafiyeti uygulanamamaktadır. Vatandaşların araç seçimi yaparken bu üst limiti dikkate alması yasal bir zorunluluktur.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALIMINDA DİĞER ŞARTLAR NELER?
ÖTV muafiyetli araç satın alabilmek için yalnızca engellilik oranını veya fiyat limitini karşılamak yeterli olmuyor; aynı zamanda yeni getirilen teknik ve idari kriterlerin de harfiyen yerine getirilmesi gerekiyor. Yeni düzenlemelere göre, satın alınacak aracın en az yüzde 40 oranında yerli üretim katkısına sahip olması şartı aranıyor. Bunun yanı sıra, ÖTV muafiyetiyle alınan araçların satılamama süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Araç alındıktan sonra 10 yıl boyunca başkasına satılamıyor veya devredilemiyor. Eğer araç 10 yıllık süre dolmadan satılmak istenirse, alım sırasında devlet tarafından tahsil edilmeyen ÖTV tutarının güncel bedeli üzerinden devlete geri ödenmesi gerekiyor. Ayrıca, aracı kullanacak kişinin engel durumuna uygun özel tertibatların araçta bulunması zorunlu tutuluyor. Öte yandan, 27 Aralık 2024 tarihinden önce alınan araçlar için eski mevzuat olan 5 yıl satılamama kuralı geçerliliğini korumaktadır.
