Endoskopi, ağızdan veya makattan girilerek yemek borusu, mide, onikiparmak bağırsağı, ince ve kalın bağırsak gibi sindirim sisteminin farklı bölgelerinin görüntülenmesini sağlar. İşlem sırasında biyopsi alınabilir, polipler çıkarılabilir veya darlıklar açılabilir.
ENDOSKOPİ NEDİR?
Endoskopi, cerrahi bir kesi yapılmadan gastrointestinal sistemin görüntülenmesini sağlayan bir tanı yöntemidir. Gastroenteroloji uzmanı tarafından yapılan işlemde, ucunda ışık ve kamera bulunan esnek bir tüp kullanılır. Bu sayede yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağındaki hastalıklar hem görüntülenebilir hem de gerektiğinde tedavi edilebilir.
Bazı durumlarda endoskopa eklenen özel aletlerle biyopsi alınır, polip kesilir veya tıkanıklık giderilir. Böylece hem tanı hem de tedavi aynı anda uygulanabilir.
ENDOSKOPİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Endoskopi incelenecek organa göre farklı çeşitlerde uygulanır:
-
Üst Gastrointestinal Endoskopi (Gastroskopi): Yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının incelenmesini sağlar.
-
Alt Gastrointestinal Endoskopi (Kolonoskopi): Kalın bağırsağın tümü incelenir, gerekirse polipler alınır.
-
Sigmoidoskopi: Kolonun alt kısmı olan sigmoid kolonun incelenmesini sağlar.
-
Enteroskopi: İnce bağırsakların ayrıntılı incelenmesinde kullanılır.
-
Kapsül Endoskopi: Yutulan kamera kapsülüyle sindirim sistemi görüntülenir. Özellikle ince bağırsak hastalıklarının teşhisinde tercih edilir.
Bu çeşitler sayesinde sindirim sisteminin farklı bölümleri ayrıntılı şekilde incelenir ve olası hastalıklar erken evrede tespit edilebilir.
ENDOSKOPİ HANGİ DURUMLARDA YAPILIR?
Endoskopi hem teşhis hem de tedavi amaçlı uygulanır.
Teşhis amaçlı yapılan endoskopi durumları şunlardır:
-
Nedeni belirlenemeyen mide-bağırsak kanamaları
-
Uzun süren mide ağrısı ve yanma
-
Yutma güçlüğü veya yemek borusu tıkanıklığı
-
Geçmeyen bulantı ve kusma
-
İnatçı ishal veya kabızlık
-
Açıklanamayan kilo kaybı
-
Ülser, tümör veya polip şüphesi
-
Reflü hastalığı ve kronik gastrit
Tedavi amaçlı yapılan endoskopi uygulamaları ise şunlardır:
-
Yemek borusu darlıklarının açılması
-
Poliplerin çıkarılması
-
Safra yollarındaki taşların temizlenmesi
-
Sindirim sisteminde biriken sıvının boşaltılması
-
Yabancı cisimlerin çıkarılması
Bazı durumlarda endoskopi ultrasonla birleştirilir. Endoskopik ultrason (EUS) yöntemiyle pankreas gibi zor ulaşılan organlar detaylı şekilde görüntülenebilir.
ENDOSKOPİ RİSKLİ BİR İŞLEM MİDİR?
Endoskopi, cerrahi işlemlere göre oldukça güvenli kabul edilir. Ancak her tıbbi işlemde olduğu gibi düşük de olsa bazı riskler taşır:
-
Kanama: Özellikle biyopsi veya polip çıkarma sırasında görülebilir.
-
Enfeksiyon: Genellikle risk düşüktür, ancak ek işlemler yapılırsa antibiyotik tedavisi gerekebilir.
-
Gastrointestinal sistemde yırtılma: Nadir görülür, ancak ciddi bir komplikasyondur.
-
Sedasyon reaksiyonu: Çok nadir olmakla birlikte uygulanan ilaçlara karşı reaksiyon gelişebilir.
İşlem sonrası şiddetli karın ağrısı, ateş, nefes darlığı veya kusma gibi belirtiler görülürse derhal doktora başvurulmalıdır.
ENDOSKOPİ İŞLEMİ İÇİN HANGİ DOKTORA GİDİLMELİDİR?
Endoskopi işlemi, sindirim sistemi hastalıklarının teşhis ve tedavisinde görev yapan gastroenteroloji uzmanı veya genel cerrahlar tarafından yapılır. İşlemi gerçekleştirecek doktorun deneyimi komplikasyon risklerini azaltmada önemlidir.
ENDOSKOPİ YAPILMADAN ÖNCE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER NELERDİR?
Endoskopiden önce dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
-
6-8 saatlik açlık gereklidir.
-
Kullanılan ilaçlar hakkında mutlaka doktora bilgi verilmelidir.
-
Kan sulandırıcı ilaçlar işlemden birkaç gün önce bırakılmalıdır.
-
Diyabet, kalp veya tansiyon hastalığı olan kişiler için doktor ek önlemler alabilir.
-
İşlem günü hastaya yardımcı olabilecek bir refakatçi bulunması önerilir.
Bu hazırlıklar sayesinde işlem hem güvenli hem de daha konforlu şekilde gerçekleştirilir.
ENDOSKOPİ KİMLERE UYGULANMAZ?
Endoskopi çoğu hasta için uygundur. Ancak bilinen sindirim kanalı tıkanıklığı olan veya ciddi yutma güçlüğü yaşayan kişilerde işlem yapılmayabilir. Bunun dışında kalp pili olan hastalarda bile endoskopi güvenle uygulanabilmektedir.
ENDOSKOPİ NASIL YAPILIR?
Hasta sedasyon verilerek rahatlatılır ve sol yanına yatırılır. Endoskop ağızdan geçirilerek yemek borusu, mide ve bağırsaklar incelenir. İşlem genellikle 10 ila 30 dakika sürer.
Gerekirse doku örneği alınır veya polip çıkarılır. İşlem sonrası endoskop yavaşça geri çekilir ve hasta kısa süre gözlem altında tutulur.
ENDOSKOPİ TEKNOLOJİSİNDEKİ EN SON TEKNİKLER NELERDİR?
Modern endoskopi yöntemleri, daha net görüntü sağlayan yüksek çözünürlüklü sistemler kullanır.
-
Kapsül Endoskopi: Hasta tarafından yutulan kamera kapsülü ile sindirim sistemi görüntülenir.
-
ERCP: Safra ve pankreas kanallarının görüntülenmesinde X ışınları ile endoskopinin birlikte kullanılmasıdır.
-
Kromoendoskopi: Bağırsak astarındaki anormal bölgeleri belirginleştirmek için boya kullanılır.
-
Endoskopik Mukozal Rezeksiyon (EMR): Kanserli veya anormal dokuların çıkarılmasında kullanılır.
-
Dar Bant Görüntüleme (NBI): Damar yapılarının ve mukoza detaylarının daha net görülmesini sağlar.
Bu teknikler sayesinde hastalıklar daha erken dönemde tespit edilebilmekte ve tedavi şansı artmaktadır.
ENDOSKOPİ İŞLEMİNİN FİYATI
Endoskopi fiyatları işlemi yapan merkeze, doktorun uzmanlık düzeyine ve işlem sırasında uygulanan ek işlemlere göre değişir. Kolonoskopi veya biyopsi gibi ek uygulamalar fiyat üzerinde etkili olabilir.
