Vücutta önemli işlevlere sahip olan testosteron hormonu, hem erkeklerde hem de kadınlarda bulunan bir hormondur. Kan tahlillerinde ölçülebilen testosteron seviyesi, kas kütlesi, kemik yoğunluğu, cinsel istek ve genel enerji düzeyi gibi birçok biyolojik süreçle ilişkilidir. Erkeklerde testislerde, kadınlarda ise yumurtalıklar ve böbreküstü bezlerinde üretilen bu hormonun seviyesindeki değişimler çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilir.
TESTOSTERON HORMONU NEDİR VE KAN TAHLİLİNDE NASIL ÖLÇÜLÜR?
Testosteron, androjen grubunda yer alan ve halk arasında “erkeklik hormonu” olarak bilinen bir hormondur. Erkeklerde başlıca testislerde üretilirken kadınlarda yumurtalıklar ve böbreküstü bezleri tarafından daha düşük seviyelerde salgılanır.
Kan tahlilinde testosteron değeri genellikle “total testosteron” veya “serbest testosteron” olarak ölçülür. Total testosteron kandaki toplam hormon miktarını ifade ederken serbest testosteron, vücutta aktif olarak kullanılabilen kısmı gösterir. Testosteron seviyeleri yaş, cinsiyet ve sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir.
ERKEKLİK HORMONUNU ARTIRAN FAKTÖRLER
Testosteron seviyeleri bazı yaşam tarzı alışkanlıkları ve biyolojik faktörlerden etkilenebilir. Düzenli fiziksel aktivite, özellikle ağırlık antrenmanları testosteron üretimini destekleyen faktörler arasında yer alır.
Dengeli beslenme, yeterli uyku ve stresin azaltılması da hormon seviyeleri üzerinde etkili olabilir. Çinko ve D vitamini gibi bazı vitamin ve minerallerin yeterli alınması testosteron üretimiyle ilişkilendirilen unsurlar arasında bulunur. Bunun yanı sıra sağlıklı vücut ağırlığının korunması da hormon dengesinde rol oynar.
TESTOSTERON YÜKSEK OLDUĞUNDA ORTAYA ÇIKABİLEN DURUMLAR
Testosteron seviyesinin normalin üzerinde olması bazı fiziksel ve hormonal değişimlerle birlikte görülebilir. Erkeklerde aşırı testosteron seviyeleri akne oluşumu, saç dökülmesi, agresif davranış eğilimi ve uyku sorunları gibi belirtilerle ilişkilendirilebilir.
Kadınlarda testosteron seviyesinin yüksek olması ise adet düzensizliği, ses kalınlaşması, kıllanma artışı ve ciltte yağlanma gibi durumlarla birlikte görülebilir. Hormon seviyesinin normal aralıkların üzerinde olması bazı hormonal hastalıklarla da bağlantılı olabilir.
MENOPOZDA TESTOSTERON DEĞERLERİ KAÇ OLMALI?
Menopoz döneminde kadınlarda hormon seviyelerinde çeşitli değişiklikler meydana gelir. Testosteron seviyesi de bu süreçte düşüş gösterebilir.
Menopoz dönemindeki kadınlarda total testosteron seviyesinin genellikle yaklaşık 15 ile 70 ng/dL aralığında olması ölçüm yapılan laboratuvarın referans değerlerine göre değerlendirilebilir. Hormon değerleri kişiden kişiye değişiklik gösterebildiği için sonuçlar laboratuvar referans aralıklarıyla birlikte incelenir.
