Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde erken seçim yetkisi hem TBMM hem Cumhurbaşkanı tarafından yürütülüyor. Anayasa'ya göre süreç, beşte üç çoğunluk ve Cumhurbaşkanı onayıyla ediliyor. Erken seçim prosedürü, siyasi istikrar ve halk iradesini dengede tutmayı hedefliyor.
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİNDE ERKEN SEÇİM YETKİSİ
Cumhurbaşkanı, TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla erken seçim kararı edebiliyor. Tek başına karar veremiyor seçim tarihi en geç üç ay sonra ilan ediliyor. Aynı Cumhurbaşkanı, bir kez daha erken seçim açamıyor. Bu düzenleme, siyasi istikrarı koruyor ve muhalefetin rolünü güçlendiriyor.
TBMM'DE ERKEN SEÇİM ÖNERGESİ SÜRECİ
Erken seçim önergesi, en az 20 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunuluyor. Gündeme alınması için salt çoğunluk (301 oy), kabul edilmesi için beşte üç çoğunluk (360 oy) gerekiyor. Cumhurbaşkanı onayı sonrası Resmi Gazetede yayımlanıyor ve YSK, 90 gün içinde seçimi organize ediyor. 2018’deki erken seçim, bu mekanizmanın ilk uygulanışı olarak kayda geçti.
CUMHURBAŞKANI'NIN ROLÜ VE SINIRLAMALARI
Cumhurbaşkanı, önergeyi onaylamak zorunda değil reddederse süreç duruyor. Erken seçim kararı mevcut Cumhurbaşkanı’nın süresini kısaltıyor, yeni seçilecek Cumhurbaşkanı’yı etkilemiyor. Milletvekili ve Cumhurbaşkanı seçimleri birlikte yapılıyor ve seçimden altı ay önce veya sonra erken seçim açılamıyor.
Ekonomik krizler veya siyasi gerilimler, erken seçim tartışmalarını tetikliyor. Riskler arasında seçim güvenliği, YSK kararları ve ekonomik maliyetler bulunuyor.
