Türkiye’de emeklilik sistemi, 2023 yılında hayata geçirilen Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte büyük bir dönüşüm yaşadı. Bu düzenleme, aynı yaş kuşağındaki bireyler arasında emeklilik yaşı ve prim gün sayısı açısından ciddi farklar oluşturdu. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, 2026 yılı itibarıyla sayıları 23,3 milyonu bulan aktif sigortalı çalışan, sigorta başlangıç tarihlerine göre üç farklı ana yaş grubuna ayrılıyor. Prim gününü dolduranlar için farklı, eksik primi olanlar için farklı işleyen bu sistem, çalışanların emeklilik planlamasını doğrudan etkiliyor.
8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ SİGORTA GİRİŞLİLER NE ZAMAN EMEKLİ OLACAK?
8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde sigorta girişi olan vatandaşlar için 2023 yılında çıkarılan EYT yasası ile yaş şartı tamamen ortadan kaldırıldı. Bu grupta yer alan çalışanlar için emeklilik hakkı kazanmada yalnızca prim gün sayısı ve bazı durumlarda sigortalılık süresi dikkate alınıyor.
Belirlenen prim gün sayısını tamamlayan EYT'liler, herhangi bir yaş sınırını beklemeden doğrudan emeklilik dilekçesi verebiliyor. Ancak, sigorta başlangıcı bu tarihten önce olmasına rağmen prim gün eksiği bulunan vatandaşlar için fiili emeklilik yaşı, primlerini tamamladıkları tarihe kadar yükselmeye devam ediyor.
58 VE 60 YAŞ EMEKLİLİK ŞARTI KİMLERİ KAPSIYOR?
Emeklilik sisteminde en geniş kitleyi, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan yaklaşık 4-5 milyon çalışan oluşturuyor. Bu dönemde çalışma hayatına adım atanlar için EYT düzenlemesi geçerli olmuyor ve yaş şartı uygulanmaya devam ediyor. Bu grubun emeklilik şartları şu şekildedir:
- Kadın çalışanlar: 7.000 prim gününü tamamlamaları halinde 58 yaşında emekli olabiliyor.
- Erkek çalışanlar: 7.000 prim gününü tamamlamaları halinde 60 yaşında emekliliğe hak kazanıyor.
Bu grupta yer alanlar için sigortalılık süresi şartının kaldırılmış olması, özellikle çalışma hayatına geç yaşta başlayan vatandaşlar için önemli bir avantaj sağlıyor.
2008 SONRASI SİGORTA GİRİŞLİLER İÇİN EMEKLİLİK PRİM GÜNÜ KAÇ?
30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigorta girişi yapılan vatandaşlar için emeklilik sistemi çok daha kademeli ve zorlu bir yapıya bürünüyor. Bu tarihten sonra işe girenler için prim gün sayısı şartları kurumlara göre farklılık gösteriyor:
- SSK (4A) kapsamındaki çalışanlar için 7.200 prim günü şartı aranıyor.
- Bağ-Kur (4B) ve Emekli Sandığı (4C - Memurlar) kapsamındakiler için ise 9.000 prim günü gerekiyor.
Belirtilen bu prim gün sayılarını 2035 yılına kadar tamamlayan çalışanlar için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanacak. Ancak prim gününün tamamlandığı tarih 2035'i geçerse, emeklilik yaşı her iki yılda bir kademeli olarak artış gösterecek.
65 YAŞINDA EMEKLİLİK KİMLER İÇİN GEÇERLİ OLACAK?
Sosyal güvenlik sisteminde son yıllarda iş hayatına atılan gençleri bekleyen en kritik kural, 65 yaş sınırı olarak öne çıkıyor. Kademeli yaş artışı sistemi nedeniyle milyonlarca kişinin emeklilik yaşı 65'e dayanacak. Güncel verilere göre 65 yaş şartına tabi olan gruplar şunlardır:
- 2020 yılı ve sonrasında işe başlayan Bağ-Kur'lu ve memur erkek çalışanlar doğrudan 65 yaş şartına tabidir.
- 2021 yılı ve sonrasında işe başlayan kadın çalışanlar (Bağ-Kur ve memur) için de 65 yaş kuralı geçerlidir.
- SSK'lı çalışanlarda ise 2024 yılından sonra işe başlayan erkekler ile 2028 yılından sonra işe başlayan kadınlar 65 yaşında emekli olabilecektir.
Ayrıca, sigorta başlangıç tarihi çok daha eski olsa bile, aranan prim gün sayısını 2044 yılı ve sonrasında tamamlayabilen tüm vatandaşlar, istisnasız olarak 65 yaş şartına tabi tutulacaktır. Şu anki hesaplamalara göre yaklaşık 2,5 ila 3 milyon çalışanın doğrudan bu kapsama girdiği, primini zamanında dolduramayanların katılımıyla ilerleyen süreçte bu sayının milyonlarca kişiyi bulacağı öngörülmektedir. Çalışanlar açısından emeklilikteki en kritik unsur, prim gününü zamanında eksiksiz bir şekilde tamamlamak olmaya devam etmektedir.
