Ebû Eyyûb el-Ensârî, Hazrec kabilesinin Neccâroğulları koluna mensup olan önemli bir sahabi olarak bilinir. Hicretten yaklaşık iki yıl önce eşi Ümmü Eyyûb ile birlikte İslamiyet’i kabul etmiş ve Medineli ilk Müslümanlar arasında yer almıştı. 622 yılında gerçekleşen İkinci Akabe Biatı’nda bulunarak Hz. Muhammed’e bağlılığını ilan etmişti.
Hz. Muhammed Medine’ye hicret ettiğinde, Medineli Müslümanlar onu evlerinde ağırlamak için büyük bir istek göstermişti. Ancak Resulullah, kimseyi kırmamak için devesinin çöktüğü yere en yakın eve misafir olacağını belirtmişti.
Devenin çöktüğü yer Ebû Eyyûb’un evi olmuştu. Böylece Peygamber Efendimiz yaklaşık yedi ay boyunca onun evinde kalmıştı. Bu sebeple Ebû Eyyûb “Mihmandâr-ı Resûl” (Peygamber’in ev sahibi) unvanıyla anılmıştı.
Bu dönem boyunca Ebû Eyyûb’un evi adeta bir ilim merkezi haline gelmiş, Hz. Peygamber burada sahâbîlerle sohbet etmiş, ihtiyaç sahiplerine yardım dağıtmış ve Müslümanlara rehberlik etmişti.
GAZVELERE KATILIMI VE ASKERİ HAYATI
Ebû Eyyûb el-Ensârî, Hz. Peygamber dönemindeki tüm önemli savaşlara katılmıştı. Bedir, Uhud, Hendek, Hayber, Mekke’nin fethi ve Huneyn seferlerinde yer almış, Peygamberi korumak için büyük fedakârlık göstermişti.
Ayrıca vahiy katipleri arasında yer aldığı ve Kur’an’ın yazım sürecine katkıda bulunduğu rivayet ediliyor. Sahâbe arasında ilmiyle de tanınmış, fetva verebilecek seviyede bilgi sahibi olmuştu.
DİNİ HASSASİYETİ VE HAKSIZLIĞA TEPKİSİ
Ebû Eyyûb el-Ensârî, doğru bildiğini söylemekten çekinmeyen cesur bir kişiliğe sahipti. Devlet görevlilerinin hatalarını açıkça uyarır, sünnete aykırı uygulamalara karşı çıkardı.
Bir olayda Medine Valisi Mervân b. Hakem’in namazı geciktirmesine tepki göstermiş ve Hz. Peygamber’in sünnetine uygun davranılması gerektiğini vurgulamıştı. Bu yönüyle hem adalet hem de dini hassasiyet konusunda örnek bir sahabi olarak kabul edilir.
SON DÖNEMİ VE İSTANBUL KUŞATMASI
Ebû Eyyûb el-Ensârî, İslâm’ın yayılması için yapılan birçok seferde yer almış, Mısır, Suriye, Filistin ve Kıbrıs gibi bölgelerdeki mücadelelere katılmıştı.
Yaşlılık döneminde bile cihaddan geri durmamış ve Müslümanların ilk İstanbul kuşatmasına katılmıştı. Bu kuşatma sırasında hastalanarak 669 yılında vefat etmişti.
Vasiyeti üzerine, surlara yakın bir noktaya defnedilmişti. Cenaze namazını Yezîd b. Muaviye kıldırmıştı. Rivayetlere göre Bizanslılar, onun mezarına büyük saygı göstermiş ve zarar vermemişti.
İSTANBUL’DAKİ TÜRBESİ VE ÖNEMİ
İstanbul’un fethi sırasında, Akşemseddin tarafından yapılan keşif sonucunda kabri bulunmuştu. Bugün türbesi, İstanbul’daki Eyüp Sultan Camii avlusunda yer alıyor ve İslam dünyası için önemli bir ziyaret noktası olarak kabul ediliyor.
Ebû Eyyûb el-Ensârî, Peygamber Efendimizi evinde ağırlayan, İslam’ın yayılması için savaşlara katılan ve hayatı boyunca sadakatiyle örnek olmuş büyük bir sahâbîdir. Onun hayatı, fedakârlık ve iman açısından Müslümanlar için önemli bir örnek teşkil ediyor.
