Osmanlı-Yunan Savaşı’nın ardından şehit yakınları ve gaziler yararına düzenlenen sergi için Sultan 2. Abdülhamid tarafından bağışlanan ve daha sonra Bursa’daki Türk İslam Eserleri Müzesi envanterine geçen tarihi ahşap dolap, yaklaşık 6 yıl süren restorasyon ve konservasyon çalışmalarının ardından yeniden sergilenebilir hale getirildi.
TARİHİ DOLABIN GEÇMİŞİ ORTAYA ÇIKARILDI
1898 yılında İstanbul’da şehit yakınları ve gaziler yararına düzenlenen sergide satışa sunulan ahşap dolabın, dönemin önemli isimlerinin bağışladığı eserler arasında yer aldığı tespit edildi. 1970’li yıllarda Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü bünyesine dahil edilen eser, daha sonra Bursa’daki Türk İslam Eserleri Müzesi envanterine geçti.
Müzenin tadilat sürecine girmesiyle birlikte 2019 yılında Bursa Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı’na taşınan dolabın tarihçesi, envanter kayıtları ve arşiv belgeleri üzerinden yapılan araştırmalarla netleştirildi. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde bulunan sergi kataloğunda dolabın fotoğraflarına ulaşıldı ve eserin sergide yer aldığı doğrulandı.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI 6 YIL SÜRDÜ
Yaklaşık 2 metre yüksekliğindeki, yoğun bezemelere sahip ve altın varak işlemeleri bulunan dolapta kapsamlı restorasyon ve konservasyon çalışmaları yürütüldü. Laboratuvara getirildiğinde yoğun böcek tahribatı tespit edilen eser, önce azot çadırında muhafaza edilerek biyolojik zararlar giderildi.
Teknik belgeleme ve çizimlerin ardından eserin yüzeyinde bulunan alçı tabakası ve boya katmanları incelendi. Boya yüzeyinde görülen kabuklanma, dökülme ve kayıplar, konservasyon tekniklerinden “facing” yöntemiyle kontrol altına alındı. Bu yöntemle yüzeydeki boya geçici olarak sabitlenerek hasarın ilerlemesi engellendi.
ESTETİK BÜTÜNLÜK YENİDEN SAĞLANDI
Konservasyon sürecinde ahşabın dayanıklılığını artırmaya yönelik uygulamalar gerçekleştirildi. Bir yıl süren bu sürecin ardından eserin estetik bütünlüğünü yeniden ortaya koymak amacıyla rötuş çalışmaları yapıldı.
Renk düzenlemeleri ve altın varak uygulamalarıyla dolabın bezemeleri belirgin hale getirildi. Tezhip inceliğinde işçilikle hazırlanan ve neredeyse tüm yüzeyleri süslemelerle kaplı olan dolap, yapılan çalışmalar sonucunda ilk günkü görünümüne yakın bir hale getirildi.
MÜZE ENVANTERİNDE SERGİLENECEK
Restorasyonu tamamlanan tarihi dolabın, Türk İslam Eserleri Müzesi envanterinde yer almaya devam edeceği ve müze yetkililerinin uygun gördüğü bir alanda ziyaretçilere sunulacağı bildirildi.
Sultan 2. Abdülhamid tarafından bağışlanan ve Yıldız Marangozhanesi’nde üretildiği değerlendirilen eser, hem sanatsal özellikleri hem de bağış hikayesiyle dikkat çeken örnekler arasında yer alıyor.
