İstanbul’un kalbinde, tarihin fısıltılarıyla çevrili bir yapı: Topkapı Sarayı Harem Dairesi. Kapısına gelen birçok ziyaretçi, umduğunu bulamayarak geri dönüuyor. Peki içeride gerçekten ne var? İşte kapalı kapılar ardında kalan odanın bilinmeyen yönleri...
1. Girmek Lüks, Gezmek Daha da Zor
Topkapı Sarayı’nı gezmek Müze Kart’la mümkün; ama Harem Dairesi’ne adım atmak için ekstra ücret ödemek şart. Ancak alınan bilet bile her zaman sizi içeri sokmuyor. Çoğu zaman “kapalı” veya giriş yasak.
2. Harem’in Anlamı “Gizli Alan”
Arapça kökenli “harim” kelimesinden türeyen Harem, kelime anlamıyla “gizli, yasak bölge” demek. Tam da amacına uygun bir isim. Çünkü içerisi yüzyıllarca sır gibi saklandı.
3. Harem’e Giren Kadınlar Konuşamazdı
Harem’e alınan kadınlar, dış dünya ile tüm bağlarını koparıyor, saraydan çıktıklarında ise hayatlarının sonuna kadar “konuşmama yemini” ediyordu. Harem dışı bir dünyaları yoktu.
4. Taşlıklar, Hamamlar, Kilitli Kapılar
‘Cariyeler ve Kadınefendiler Taşlığı’ gibi bölümler, taş döşeli küçük avlularla çevrili. Odalar bir zamanlar hamam, çamaşırhane veya yaşama alanıydı. Bugünse çoğu depo, kapıları ise kilitli.
5. Göz Kamaştıran Has Oda
III. Murat’a ait Has Oda, Mimar Sinan imzalı. İznik çinileriyle kaplı, Ayet-el Kürsi yazılı duvarlar, küçük bir havuz... Ziyaretçilere açık nadir yerlerden biri ama büyüleyici.
6. Hamamda Bile Kafes Vardı
Hünkar ve Valide Hamamı üç bölümden oluşuyor: soğukluk, ılıklık, sıcaklık. Padişah yıkanırken bile bir kafesin ardındaydı; çünkü her an suikast tehlikesi vardı.
7. Hünkar Sofası’nda Siyaset ve Gösteri
Harem’in kalbi Hünkar Sofası’ydı. Bayramlaşmalar, düğünler burada olurdu. Her kapı farklı bir hiyerarşiye açılırdı: biri valide sultana, biri gözdelere, biri yalnızca hünkara…
8. Eğitim Merkezi, Magazin Malzemesi Değil
Harem sanıldığı gibi sadece eğlence yeri değildi. Kırım, Rus ve Çerkez kökenli kızlar burada eğitim alıyor, yıllar süren hizmetin ardından özgürlüklerine kavuşuyordu.
9. 234 Yılda 14 Valide Sultan Yaşadı
Kanuni ile birlikte Valide Sultan geleneği başladı. 400 odalık Harem’de 9 hamam, 2 cami, koğuşlar ve hastane vardı. Ama bugün çoğu “ziyarete kapalı” durumda.
