Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını sona erdirmeye yönelik yeni bir yönetmelik hazırlığında.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda hazırlanan düzenleme ile çevreye zarar veren birçok plastik ürünün piyasaya arzının yasaklanması planlanıyor.
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLERE YASAK GELİYOR
Hazırlanan yönetmelik taslağı kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, pipet ve plastik çubuklu kulak pamukları gibi ürünlerin kullanımına son verilmesi hedefleniyor.
Ayrıca genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) üretilen gıda kapları, içecek kapları ve plastik bardaklar da yasak kapsamına alınacak.
Taslak düzenleme, yakın zamanda kurumların ve ilgili sektör temsilcilerinin görüşüne açılacak. Değerlendirmelerin ardından yönetmeliğin 2026 yılı sonunda yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
KARBON SALIMI AZALACAK
Bakanlık verilerine göre söz konusu ürünlerin piyasaya arzının sona erdirilmesiyle birlikte:
Yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önüne geçilecek
Yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyeti tasarrufu sağlanacak
Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
YENİ KISITLAMALAR DA GÜNDEMDE
Bakanlık, ilerleyen süreçte bazı ürünler için de kısıtlama ve işaretleme uygulamalarını gündeme almayı planlıyor.
Bu kapsamda özellikle şu ürünlerde tüketimi azaltmaya yönelik adımlar değerlendiriliyor:
Kısmen plastikten üretilen içecek bardakları
Plastik içeren gıda kapları
Kargo poşetleri
Islak mendiller ve yüzey temizleme havluları
TÜRKİYE’DE TÜKETİM YÜKSEK
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile yapılan araştırmaya göre vatandaşların yüzde 77,65’i tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor.
Araştırmada ayrıca:
Katılımcıların yüzde 60,02’si bu ürünlerin tamamen yasaklanmasını desteklediğini
Yüzde 80,12’si ise metal, porselen ve seramik gibi tekrar kullanılabilir ürünlere yönelimi desteklediğini ifade etti.
Türkiye’de 2022 yılında toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildiği belirtildi.
AVRUPA’DA DA BENZER UYGULAMALAR VAR
Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği “Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi” kapsamında birçok Avrupa ülkesi benzer yasakları yürürlüğe koydu.
Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda başta olmak üzere birçok ülkede tek kullanımlık plastik ürünlerin satışına kısıtlamalar getirilirken geri dönüşüm ve alternatif ürün kullanımına yönelik teşvikler uygulanıyor.
