FRANSA, CEZAYİR'DE İLK NÜKLEER DENEMESİNİ NE ZAMAN VE NEREDE YAPTI?
İlk deneme, 13 Şubat 1960 tarihinde Cezayir'in güneyindeki Adrar vilayetinde bulunan Reggane Çölü'nde gerçekleştirildi.
"GERBOİSE BLEUE" (MAVİ ÇÖLSIÇANI) KOD ADLI BU DENEMENİN GÜCÜ NEYDİ?
Bu deneme, tarihteki en güçlü ilk nükleer testlerden biriydi. Etkisi, ABD'nin Hiroşima’ya attığı atom bombasından yaklaşık 5 kat daha şiddetli olarak ölçülmüştür.
FRANSA, CEZAYİR TOPRAKLARINDA TOPLAM KAÇ NÜKLEER DENEME YAPMIŞTIR?
Resmi kayıtlara göre Fransa, 1960 ile 1966 yılları arasında (Cezayir bağımsızlığını kazandıktan sonra da devam ederek) Cezayir sahrasında en az 17 nükleer deneme gerçekleştirmiştir.
CEZAYİR HÜKÜMETİ BU DENEMELERİ ULUSLARARASI HUKUKTA NASIL TANIMLIYOR?
Cezayir yönetimi, bu nükleer faaliyetleri Fransız sömürge döneminde Cezayir halkına karşı işlenmiş "savaş suçları" ve "insanlığa karşı suçlar" kapsamında değerlendirmektedir.
GÜNÜMÜZDE BAŞLATILAN TEMİZLİK ÇALIŞMALARI NEREDE YÜRÜTÜLÜYOR?
Yıllar süren hazırlıkların ardından başlatılan ilk kısmi temizlik operasyonu, Tamanrasset vilayetindeki "Taurirt Tan Afella–In Ekker" sahasında yürütülmektedir.
TEMİZLİK SÜRECİNDEKİ EN BÜYÜK TEKNİK ENGEL NEDİR?
En büyük zorluk, Fransa'nın nükleer atıkların gömüldüğü alanları gösteren teknik haritaları ve arşivleri Cezayir'e teslim etmemesidir. Bu durum, radyoaktif kirliliğin tam yerini tespit etmeyi zorlaştırmaktadır.
BÖLGEDE HANGİ RADYOAKTİF MADDELER HÂLÂ TEHLİKE SAÇIYOR?
Uzmanlar, deneme sahalarında ve çevresinde hâlâ Sezyum-137 ve plütonyum gibi ekosisteme ve insan sağlığına kalıcı zararlar veren maddelerin aktif olduğunu belirtmektedir.
CEZAYİR'İN FRANSA'DAN GÜNCEL TALEPLERİ NELERDİR?
Cezayir; nükleer atıkların yerlerinin tam olarak açıklanmasını, radyasyon nedeniyle kalıcı sağlık sorunları yaşayan bölge halkına tazminat ödenmesini ve kirlenen arazilerin tamamen rehabilite edilmesini talep etmektedir.
