Taraflardan resmi doğrulama gelmezken, gelişme Afrika Boynuzu’nda yeni bir diplomatik gerilim başlattı.
Afrika Boynuzu’nda yeni bir diplomatik kriz baş gösterdi. Somali’nin kuzeyinde 1991 yılında tek taraflı bağımsızlık ilan eden ancak uluslararası toplum tarafından tanınmayan Somaliland yönetiminin, ABD’ye uluslararası tanınma karşılığında stratejik maden sahaları ile askeri üs erişimi teklif ettiği iddiası, Mogadişu yönetiminin sert tepkisine yol açtı.
SOMALİLAND’DAN TANINMA KARŞILIĞINDA STRATEJİK TEKLİF
Başkent Hargeisa merkezli Somaliland yönetiminin, ABD’ye özellikle nadir toprak elementleri, lityum ve enerji kaynakları açısından potansiyel taşıdığı belirtilen maden sahalarında imtiyaz sağlama ve Kızıldeniz’e açılan kritik noktalarda askeri üs kurma imkânı sunmayı teklif ettiği öne sürüldü.
İddialara göre teklif, Somaliland’ın diplomatik olarak tanınması ve uluslararası finans kuruluşlarına erişiminin önünün açılması karşılığında gündeme geldi. Konuya ilişkin taraflardan resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
MOGADİŞU: “EGEMENLİK HAKLARIMIZ İHLAL EDİLİYOR”
Somali Federal Hükümeti, söz konusu iddiaların ardından yazılı bir açıklama yaparak Somaliland yönetiminin herhangi bir ülkeyle yapacağı askeri ya da ekonomik anlaşmanın “hukuki geçerliliği olmadığını” savundu.
Başkent Mogadişu’daki yetkililer, Somaliland’ın Somali’nin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, doğal kaynaklar ve askeri iş birlikleri konusunda tek muhatabın federal hükümet olduğunu vurguladı. Açıklamada, bu tür girişimlerin Somali’nin egemenlik haklarının ihlali anlamına geleceği ifade edildi.
AFRİKA BOYNUZU’NDA STRATEJİK REKABET
Afrika Boynuzu, son yıllarda küresel güçlerin artan ilgisiyle jeopolitik açıdan daha da kritik bir konuma geldi. Özellikle Kızıldeniz ve Aden Körfezi hattı, enerji ve ticaret yolları açısından stratejik önem taşıyor.
ABD’nin bölgede halihazırda Cibuti’de askeri varlığı bulunurken, Çin, Türkiye ve Körfez ülkeleri de Somali ve çevresinde askeri ve ekonomik yatırımlarını artırmış durumda. Bu çerçevede Somaliland’ın olası bir üs ve maden anlaşması teklifinin bölgedeki güç dengelerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.
SOMALİLAND’IN TANINMA ARAYIŞI
1991 yılında merkezi hükümetin çöküşünün ardından bağımsızlığını ilan eden Somaliland, kendi parlamentosu, güvenlik güçleri ve seçim sistemiyle fiili bir yönetim yapısı oluşturdu. Ancak Birleşmiş Milletler başta olmak üzere hiçbir ülke tarafından resmi olarak bağımsız bir devlet olarak tanınmıyor.
Somaliland yönetimi, uzun süredir uluslararası tanınma için diplomatik temaslarını sürdürüyor. Son dönemde bazı Afrika ve Orta Doğu ülkeleriyle temasların arttığı belirtilirken, ABD ile böyle bir pazarlığın gündeme gelmesi Mogadişu’da “kırmızı çizgi” olarak değerlendiriliyor.
ABD’DEN RESMİ AÇIKLAMA YOK
ABD yönetiminden iddialara ilişkin resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Washington’un Somali’nin toprak bütünlüğüne verdiği desteği daha önce birçok kez yinelediği biliniyor.
Gelişmelerin, Somali ile Somaliland arasındaki siyasi gerilimi artırabileceği ve bölgesel güvenlik dengeleri üzerinde yeni tartışmalara yol açabileceği belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar, sürecin önümüzdeki günlerde daha netleşeceğini ifade ediyor.
