Amerika Birleşik Devletleri'nde kabuklu deniz ürünleri tüketimiyle ilgili endişe verici bir gelişme yaşandı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), radyoaktif madde şüphesi taşıyan bazı karides ürünleri için geri çağırma kararı aldı. Haberin Burada'nın haberine göre, özellikle dondurulmuş ve pişmiş karideslerde Sezyum-137 kontaminasyon riski bulunduğu belirtildi. Peki, hangi karides markalarında radyasyon riski var, Türkiye'de bu ürünler satılıyor mu? İşte tüm detaylar…
Hangi Karides Markalarında Radyasyon Şüphesi Var?
FDA tarafından yapılan açıklamaya göre, aşağıdaki markalarla piyasaya sürülen karideslerde radyasyon riski tespit edildi:
Sand Bar
Arctic Shores
Best Yet
Great American
First Street
Bu ürünler, Southwind Foods, LLC tarafından piyasaya sürüldü. Aynı zamanda daha önce başka bir skandalla gündeme gelen Walmart’ta satılan Great Value markalı çiğ karidesler de geri çağrıldı. Bu ürünlerin Endonezya'da, BMS Foods firması tarafından paketlendiği açıklandı.
FDA Neden Toplatma Kararı Aldı?
FDA, 17 Temmuz - 8 Ağustos 2025 tarihleri arasında satılan bu ürünlerin, Sezyum-137 radyoaktif maddesiyle kontamine olabileceğinden şüpheleniyor. Özellikle ABD’nin Alabama, Arizona, Kaliforniya, Massachusetts, Minnesota, Pensilvanya, Utah, Virginia ve Batı Virginia eyaletlerinde satılan bu ürünler, tüketicilerden derhal iade edilmeleri istenerek geri çağrıldı.
Sezyum-137, nükleer kazalar sonrası çevreye yayılan ve insan sağlığı üzerinde ciddi etkileri olabilen bir radyoaktif izotoptur. Bu maddenin insan vücuduna alınması durumunda kanser riskini artırabileceği bilinmektedir.
Walmart’ın Great Value Markasında da Risk Var mı?
Great Value, Walmart’ın kendi özel markası olarak biliniyor. Daha önce de farklı kalite ve hijyen sorunları nedeniyle gündeme gelen bu marka, bu kez dondurulmuş karides ürünleriyle ilgili olarak FDA tarafından uyarıldı. Çiğ olarak satılan Great Value karidesler, geri çağrılan ürünler listesine eklendi. Bu ürünlerin de Endonezya merkezli BMS Foods tarafından işlendiği ortaya çıktı.
Türkiye’de Satılıyor mu?
Tüketicilerin merak ettiği bir diğer önemli konu ise: Bu karides markaları Türkiye’de satılıyor mu?
Şu anda elde edilen bilgilere göre, Sand Bar, Arctic Shores, Best Yet, Great American, First Street gibi markalar resmi olarak Türkiye pazarında yaygın olarak bulunmuyor. Ancak, internet alışverişi, gurme ithalatçılar veya özel deniz ürünleri ithalatı yapan firmalar üzerinden bu markaların bazı ürünleri ülkeye girmiş olabilir.
Great Value ürünleri ise zaman zaman online alışveriş sitelerinde veya yurtdışından getirilen ürün satan mağazalarda yer alabiliyor. Bu nedenle tüketicilerin ürün etiketlerini dikkatlice incelemeleri, özellikle son kullanım tarihi ve üretim kaynağına dikkat etmeleri öneriliyor.
Tüketicilere Yapılan Uyarılar
FDA, bu markalara ait karides ürünlerini satın almış olan kişilere şu uyarılarda bulundu:
Ürünü kesinlikle tüketmeyin.
Satın aldığınız mağazaya geri iade edin.
Ürün paket bilgilerini kontrol edin. Eğer 17 Temmuz - 8 Ağustos 2025 tarihleri arasında satın aldıysanız, dikkatli olun.
Sağlık sorunu yaşarsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
Ayrıca uzmanlar, bu tür vakaların küresel tedarik zincirinin nasıl riskli hale gelebileceğinin bir göstergesi olduğunu belirterek, gıda güvenliğinde daha sıkı denetimlerin gerektiğine dikkat çekiyor.
Sezyum-137 Nedir, İnsan Sağlığına Zararı Ne?
Sezyum-137, nükleer reaktörlerde fisyon sonucu ortaya çıkan ve çevresel kalıcılığı yüksek olan bir radyoaktif elementtir. Besin zinciri üzerinden insan vücuduna girdiğinde;
DNA hasarına,
Organ hasarına,
Kanser riskinde artışa,
Bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabilir.
Bu nedenle uzmanlar, gıda ürünlerinde radyoaktif izotoplara karşı daha hassas testlerin yapılmasını savunuyor.
Türkiye’de Gıda Kontrol Mekanizması Ne Diyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de ithal edilen gıda ürünleri için çeşitli analizler uygular. Ancak şu ana kadar bu ürünlerle ilgili resmi bir geri çağırma veya uyarı açıklaması yapılmadı. Konunun takip edildiği ve gerekli görülmesi halinde kamuoyuyla paylaşılacağı düşünülüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi karides markaları geri çağrıldı?
Sand Bar, Arctic Shores, Best Yet, Great American, First Street ve Walmart’ın Great Value markalı karidesleri.
Radyasyonlu karidesler nerede satıldı?
ABD'nin 9 farklı eyaletinde, 17 Temmuz – 8 Ağustos 2025 tarihleri arasında satıldı.
Türkiye’de satılıyor mu?
Resmi olarak yaygın satışı yok; ancak ithalat veya online alışveriş yoluyla ülkeye girmiş olabilir.
Sağlık riski nedir?
Sezyum-137 maruziyeti kanser riskini artırabilir. Ürünler kesinlikle tüketilmemelidir.
Ne yapılmalı?
Satın aldıysanız iade edin ve ürünü kullanmayın. Şüpheli durumda sağlık kurumuna başvurun.
