Havaların ısınmasıyla birlikte Türkiye’de kene ısırıkları ve kene kaynaklı hastalıklar konusunda uzman isimlerden art arda uyarılar gelmeye devam ediyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Nuriye Taşdelen Fışgın, özellikle kene ısırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi hastalıklar konusunda dikkat edilmesi gerekenleri aktardı.
Türkiye’de tespit edilen 800’den fazla kene türü bulunuyor. Ancak tüm keneler hastalık taşımazken, özellikle KKKA virüsü taşıyan keneler İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeyi, Karadeniz Bölgesi’nin güneyi ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzeyinde daha sık görülüyor. Prof. Dr. Fışgın, “Keneler özellikle nisan-ekim ayları arasında aktif olarak kan emerek yaşamlarını sürdürüyor” dedi.
Kene Isırığı Sonrası Görülen Hastalıklar ve Belirtiler
Kenelerin insanlara çeşitli mikroorganizmalar bulaştırabildiğini belirten Prof. Dr. Fışgın, “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Lyme Hastalığı, Akdeniz Benekli Ateşi (Riketsiya) ve Tularemi gibi hastalıklar kene ısırıkları sonucu ortaya çıkabilir” uyarısında bulundu.
KKKA belirtileri arasında, kene ısırıldıktan ortalama 3-7 gün sonra ortaya çıkan ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve baş dönmesi yer alıyor. Ayrıca hastalarda göz kızarıklığı ve vücutta döküntüler de gözlemlenebilir. Kanama riski özellikle burun, mide ve bağırsaklarda olabilirken, kadınlarda uzamış adet kanaması da görülebiliyor.
Kene Vücuttan Nasıl Çıkarılmalı?
Kene vücuda yapıştığında vakit kaybetmeden çıkarılması gerektiğine vurgu yapan Prof. Dr. Fışgın, “Kene deriye tutunduğu yerden cımbız veya pens yardımıyla, sağa sola hafif oynatılarak ve çivi çıkarır gibi çıkarılmalıdır. Kenenin tamamının çıkarılması çok önemlidir; çünkü başı deride kalabilir ve bu durum hastalık bulaşma riskini artırır” dedi.
Kene çıkarıldıktan sonra tutunduğu yere antiseptik (tentürdiyot vb.) sürülmeli, kene ise kesinlikle parmak arasında ezilmemeli veya patlatılmamalıdır. Ayrıca vücuttaki kenelerin sigara basılarak, kolonya veya çamaşır suyu dökülerek öldürülmesi önerilmez. Bu işlemler yerine kene hemen sağlık kuruluşuna başvurarak profesyonel yardım alınmalıdır.
Kenelerden Korunmanın Yolları
Kenelerden korunmak için alınabilecek önlemler hakkında bilgi veren Prof. Dr. Fışgın, şu önerilerde bulundu:
- Ormanlık ve yeşil alanlara çıkarken uzun kollu ve uzun paçalı giysiler giymek,
- Pantolon paçalarını çorapların üzerine çekmek,
- Açık renkli kıyafetler tercih etmek (Bu, kenenin vücutta kolay fark edilmesini sağlar),
- DEET içeren sinek ve kene kovucuları kullanmak (yüzde 10-35 oranında DEET etkili koruma sağlar),
- Bitkisel yağlar ve sinek kovucu bilekliklerin etkinliğinin düşük olduğunu bilmek,
- Açık alandan döndükten sonra 2 saat içinde duş almak,
- Giysileri yüksek ısıda (örneğin kurutucuda 1 saat) yıkamak,
- Kulak arkası, diz arkası gibi ince derili bölgelerin de dahil olmak üzere vücudu kene açısından detaylı kontrol etmek.
Prof. Dr. Fışgın, “Kenelerin kan emmek için tercih ettiği ince deri bölgelerine özellikle dikkat edilmeli” dedi.
Kaynak: İHA
