CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından yayımlanan “Hayvancılık ve Ürünler Yıllık Raporu”nda yer alan veriler üzerinden Türkiye’de hayvancılık sektörüne ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Gürer, hayvan varlığına ilişkin resmi kurumlar arasındaki verilerin örtüşmediğine dikkat çekti.
USDA RAPORU HAYVAN VARLIĞINDAKİ GERİLEMEYİ ORTAYA KOYDU
Ömer Fethi Gürer, raporda Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığının 2026 yılında yüzde 4 azalarak 14,3 milyon başa düşeceğinin öngörüldüğünü aktardı. Rapora göre, 2025 yılında sığır sayısının yüzde 4 oranında azalarak 14,9 milyon başa gerilediği, bu düşüşte şap hastalığı salgını ve artan zorunlu kesimlerin etkili olduğu ifade edildi.
BÜYÜKBAŞ SAYISINDAKİ KAYIP RAKAMLARLA ORTAYA KONDU
Gürer’in paylaştığı verilere göre, Cumhurbaşkanlığı Strateji Planı’nda 16 milyon 800 bin baş olarak yer alan büyükbaş hayvan varlığının, USDA raporundaki tahminlerle karşılaştırıldığında 2 milyondan fazla başlık bir azalma söz konusu oldu. Raporda bu gerilemenin nedenleri arasında artan üretim maliyetleri, yüksek kesim oranları ve düşük kârlılık gösterildi.
DAMIZLIK HAYVAN KESİMLERİ ARTIŞ GÖSTERDİ
Raporda, son yıllarda kesime gönderilen hayvan sayısındaki artışın olağan dışı seviyelere ulaştığı belirtilirken, özellikle süt üretiminde kârlılığın düşmesi nedeniyle damızlık hayvanların kesildiği bilgisi paylaşıldı. Çiftçilerin, süt fiyatlarının maliyetleri karşılamaması nedeniyle üretimden çekilmek zorunda kaldığı aktarıldı.
HER YIL YÜZ BİNLERCE BUZAĞI KAYBEDİLİYOR
USDA raporuna göre Türkiye’de her yıl 400 bin ila 500 bin arasında buzağı kaybedildiği, doğum sonrası buzağı ölüm oranının yüzde 10–15 seviyelerinde seyrettiği belirtildi. Bu oranın dünya ortalamasının üzerinde olduğu kaydedildi.
RESMİ VERİLER ARASINDAKİ 1,4 MİLYON BAŞLIK FARK
Raporda TÜİK’in 2024 yılı için sığır sayısını 15,5 milyon baş, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ise 16,9 milyon baş olarak açıkladığına dikkat çekildi. İki kurum arasındaki 1,4 milyon başlık farkın, sektörde sağlıklı planlama yapılmasını zorlaştırdığı ifade edildi.
YEM MALİYETLERİ VE MERA SORUNU ÖNE ÇIKIYOR
Raporda, çiftlik giderlerinin yüzde 65–75’inin yem maliyetlerinden oluştuğu, Türkiye’nin yem hammaddesinin yaklaşık yüzde 60’ını ithal ettiği bilgisi yer aldı. Türkiye’de sığır başına düşen mera alanının 0,80 hektar olduğu, meraların verimsiz kullanıldığı aktarıldı.
SÜT VE ET ÜRETİMİNDE DENGESİZLİK
USDA verilerine göre çiğ süt fiyatlarının üretim maliyetlerinin altında kaldığı, bu durumun üreticilerin sürülerini azaltmasına yol açtığı belirtildi. Raporda ayrıca Türkiye’nin 2024 yılında 514 bin 869 baş sığır ithal ederek dünyanın en büyük ikinci canlı hayvan ithalatçısı olduğu bilgisine yer verildi.
ÜRETİCİNİN SEKTÖRDEN ÇEKİLİŞİ RAPORA YANSIDI
Raporda, artan girdi maliyetleri, yem fiyatları ve düşük kârlılık nedeniyle üreticilerin hayvancılıktan çekildiği, bu durumun hem et hem süt piyasasında dengesizlik yarattığı ifade edildi.
