Türkiye sağlık sisteminde köklü değişikliklere sahne olacak yeni bir yasal düzenlemeye kavuştu. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve “sağlık torba yasası” olarak anılan yeni kanunla birlikte eczanelerden aile hekimliğine, organ bağışından optisyenlik uygulamalarına kadar birçok alanda kapsamlı değişiklikler yürürlüğe girdi. Vatandaşın sağlık hizmetlerine erişiminden sağlık çalışanlarının görev tanımlarına kadar geniş yelpazede düzenlemeler içeren yasa, sektörün işleyişini yeniden tanımlıyor.
TORBA YASA MECLİS’TEN GEÇTİ
Sağlık sistemini yeniden şekillendiren ve birçok alanda köklü değişiklikler getiren “Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı KHK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. İşte sağlık profesyonellerinden vatandaşlara kadar geniş bir kesimi ilgilendiren yeni düzenlemenin öne çıkan başlıkları...
ECZA TİCARETHANELERİNE YENİ TAKİP SİSTEMİ
Yeni yasaya göre, ecza ticarethaneleri beşeri tıbbi ürünler ve özel tıbbi amaçlı gıdaların tedarik zinciri içerisindeki tüm hareketlerini Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği esaslara göre takip sistemine bildirmek zorunda. Bu zorunluluğa uymayanlara, ürünlerin toplam satış bedelinin iki katı kadar para cezası verilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrar edilmesi durumunda ceza artırılacak, üçüncü tekrarında ise ruhsat iptali söz konusu olacak.
TABİPLERE ÇALIŞMA SINIRI GELDİ
Tabip, diş tabibi ve uzmanlar, artık en fazla iki sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabilecek. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve kamu kurumları ile sözleşmeli olup olmadığına bakılmaksızın tüm özel sağlık kuruluşlarında SGK kapsamında sigortalı olarak çalışmaları gerekecek.
Hekimlerin gerçekleştireceği ameliyatlar ve tıbbi işlemler için hastalardan alınacak muvafakat artık elektronik ortamda da alınabilecek. Kimlik doğrulama işlemleri ise biyometrik yöntemler ya da elektronik kimlik doğrulama sistemleriyle yapılacak.
SAĞLIK MESLEK LİSELERİNE YENİ YOL HARİTASI
Kanunla birlikte “hemşire yardımcısı” ve “ebe yardımcısı” unvanları kaldırıldı. Bu iki unvanın yerine “sağlık bakım teknisyeni” tanımı getirildi. “Diş protez teknisyeni” ve “nükleer tıp teknikeri” gibi yeni unvanlar ihdas edildi. Sağlık meslek liselerinde sadece bu alanlarda yeni öğrenci kabul edilecek.
2035 yılına kadar geçerli olacak yeni düzenlemeyle, sözleşmeli olarak çalışan aile hekimleri, merkezi yerleştirme olmaksızın aile hekimliği uzmanlık eğitimi alabilecek. Eğitim süresi en az 4-6 yıl arasında değişecek ve uzaktan/kısmi zamanlı yöntemlerle gerçekleştirilebilecek.
KENEVİRDEN ÜRETİLEN ÜRÜNLERE SIKI TAKİP
Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ve kişisel bakım ürünlerinin üretimi ve satışı Sağlık Bakanlığı’nın denetiminde olacak. Bu ürünler yalnızca eczanelerden satılabilecek. Satış ve işleme şartları ise İçişleri ve Tarım Bakanlıklarının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
ORGAN BAĞIŞINA E-DEVLET İLE YENİ DÜZENLEME
Organ bağışı beyanı artık e-Devlet üzerinden güvenli kimlik doğrulama ile yapılabilecek. Organ bağışçısının beyanı, yakınlarının rızasına bakılmaksızın esas alınacak. Organlarını bağışlayanların birinci derece yakınlarına, ihtiyaç durumunda nakil sırasında öncelik tanınacak.
TANITIMDA HAKSIZ REKABETE CEZA
Özel sağlık kuruluşları artık yalnızca adres, iletişim bilgileri, çalışma saatleri ve genel sağlık bilgileri gibi konularda tanıtım yapabilecek. Bu sınırları aşan reklamlar için 100 bin TL’den başlayıp yüzde 2’lik brüt hizmet gelirine kadar çıkan idari para cezaları uygulanacak.
Sahte tıbbi cihaz piyasaya süren ya da hizmete sunanlara 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası getirildi. Tıbbi cihazların usulsüz satışı, reklamı veya teknik servis hizmeti sunumu da ağır yaptırımlar kapsamında değerlendirilecek.
Optisyenlik mesleğinde faaliyet gösterebilmek için oda üyeliği zorunlu hale geldi. Üye olmayan optisyenler artık meslek icra edemeyecek. Yeni oluşturulacak Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği ve bağlı odalar, mesleki denetim, disiplin ve cezai yaptırımları yürütecek.
Bakanlık ve bağlı kuruluşlar tarafından düzenlenen ruhsat, izin ve sertifikalar için alınacak ücretlerin üst limiti 2 milyon TL olacak. Sağlık alanında lisans verilmesi açık artırma ile belirlenecek ve bu lisanslar faaliyet izni yerine geçmeyecek.
15 Mart 2025’e kadar sistemde görünen ancak stokta bulunmayan ilaçların ya da stokta bulunup sisteme bildirilmeyen ilaçların bildirimleri, düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren 3 ay içinde yapılabilecek. Bu süre içinde düzeltme yapanlara ceza uygulanmayacak.
Büyük parklarda acil sağlık hizmetleri istasyonları, sağlıklı hayat merkezleri ve aile sağlığı merkezlerinin imar planı değişikliğine gerek kalmadan yapılabilmesinin önü açıldı. Sağlık Bakanlığı’nın talebiyle tesislere alan tahsis edilecek.
Yeni yasa sadece sağlık çalışanlarının değil vatandaşların da doğrudan etkileneceği çok sayıda reformu içeriyor. Sağlık hizmetlerinin dijitalleşmesi, şeffaflaşması ve kalite standartlarının artırılması amaçlanırken; denetim mekanizmaları da sıkılaştırılıyor. Yürürlüğe giren kapsamlı düzenlemelerle birlikte Türkiye sağlık sisteminde yeni bir döneme giriyor.
