Himalayalar’da geçen hafta meydana gelen buzul çökmesi, bölgede zincirleme bir felakete yol açtı. Buzulun çökmesiyle oluşan heyelan, Nepal-Çin sınırında doğal bir göl meydana getirdi. Gölün taşmasıyla birlikte büyük miktarda su Nepal’deki nehirlere doğru aktı. Sel sularına kaya, buz, toprak ve molozların da karışmasıyla ortaya çıkan çamur akıntıları yerleşim alanları ve ulaşım güzergahlarında ağır hasara neden oldu. Felaketin ardından Nepal ve Tibet’te yürütülen arama kurtarma çalışmalarında bilanço her geçen saat daha da ağırlaştı.
CAN KAYBI 750’YE ULAŞTI, BİNLERCE KİŞİ KAYIP
Nepal Afet Yönetimi Kurumu, ülkedeki can kaybının 734’e yükseldiğini, 2 bin 498 kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu açıkladı. Tibetli yetkililer de Çin’in Gyirong ilçesinde 16 kişinin yaşamını yitirdiğini ve 546 kişinin kayıp olduğunu duyurdu. Böylece Nepal ve Tibet’teki toplam can kaybı 750’ye yükselirken, kayıp sayısı 3 bin 44’e ulaştı. Nepal’de 7 bin 514 kişinin ise kurtarıldığı bildirildi.
ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARI YENİDEN DURDU
Felaketin ardından başlatılan arama kurtarma operasyonları, bölgede etkili olan olumsuz hava koşulları nedeniyle ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldı. Cuma gününden bu yana çalışmaların yağışlar nedeniyle defalarca durdurulduğu belirtildi. Yeni yağışların ardından Trishuli Nehri’nin su seviyesinin yeniden yükselmesi üzerine hem kurtarma ekipleri hem de bölge sakinleri daha yüksek ve güvenli noktalara çekildi. Yetkililer, yeni bir sel dalgası yaşanması ihtimaline karşı bölgede alarm durumunu sürdürüyor.
YÜZLERCE KİŞİ TÜNELLERDE MAHSUR KALMIŞ OLABİLİR
Nepal’deki kurtarma ekiplerinin öncelikli hedeflerinden biri, hidroelektrik santrallerine ait tüneller oldu. Buz, kaya, çamur ve molozların nehir yataklarına sürüklenmesinin ardından yüzlerce kişinin tünellerde mahsur kalmış olabileceği değerlendiriliyor. Kurtarma ekipleri, tünellerin girişlerini kapatan devasa yığınları temizleyerek içeride bulunan kişilere ulaşmaya çalışıyor. Çalışmalarda Hint ve Çinli uzmanların da destek verdiği bildirildi.
TİBET’TE 23 ÜLKEDEN 261 YABANCI KAYIP
Felaketin uluslararası boyutu da ortaya çıkmaya başladı. Tibetli yetkililer, Gyirong ilçesinde kayıp olduğu bildirilen yabancı uyruklu kişiler arasında 23 farklı ülkeden 261 kişinin bulunduğunu açıkladı. Kayıp yabancılar arasında 104 Nepal, 49 Hindistan, 33 Letonya, 18 ABD ve 15 Birleşik Krallık vatandaşı olduğu belirtildi. Bu verilerin, Çin tarafından felakette kaybolan yabancı uyrukluların milliyetlerine ilişkin yapılan ilk resmi açıklama olduğu bildirildi.
NEHİR YÜKSELİYOR, YENİ FELAKET ENDİŞESİ ARTIYOR
Kurtarma çalışmalarının önündeki en büyük tehditlerden biri ise bölgede devam eden yağışlar. Nepal polisi, yeni yağışların ardından Trishuli Nehri'nin su seviyesinin yükseldiğini açıkladı. Bunun üzerine bölgedeki vatandaşlar ve kurtarma ekipleri daha yüksek bölgelere yönlendirildi. Yetkililer ayrıca felaketin ardından oluşan doğal göller ve toprak setlerini yakından takip ediyor.
YENİ BİR TOPRAK KAYMASI TESPİT EDİLDİ
Çin devlet televizyonu CCTV'nin aktardığı bilgilere göre, nehrin üst kesimlerinde oluşan ve kurtarma çalışmalarını tehdit eden baraj gölü büyük ölçüde boşaldı. Ancak tehlike tamamen ortadan kalkmadı. Cumartesi gecesi drone görüntüleriyle yapılan incelemelerde, gölün yaklaşık 2,8 kilometre aşağısında yeni bir toprak kayması tespit edildi. Toprak kaymasının yeni bir su birikintisi ve doğal set oluşturduğu bildirildi. Bu gelişme, bölgede yeni bir su baskını yaşanabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
KURTARMA EKİPLERİ GÜVENLİ BÖLGELERE ÇEKİLDİ
Yeni toprak kaymasının tespit edilmesinin ardından Gyirong sınır kapısı çevresindeki kurtarma personelinin güvenli bölgelere tahliye edildiği açıklandı. Çin, bölgede 2 bin 100’den fazla kurtarma görevlisini çalışmalara dahil etti. Arama faaliyetlerinde dronlar, yaşam tespit cihazları ve navigasyon sistemlerinden yararlanılırken, ağır yük taşıyabilen insansız hava araçları da operasyonlara dahil edildi. Helikopterlerle ilk müdahale ekiplerine yardım malzemeleri ulaştırıldı.
NEPAL BAZI KONULARDA ULUSLARARASI DESTEĞE İHTİYAÇ DUYUYOR
Nepal yönetimi ülke genelindeki kurtarma operasyonları için kapsamlı bir uluslararası yardıma ihtiyaç olmadığını belirtirken, bazı özel alanlarda dış desteğe ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Nepal Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lok Bahadur Chhetri; tünel kurtarma operasyonları, DNA testleri, cenazelerin korunması için soğutmalı morg alanları ve kimliği belirlenemeyen cesetlerin adli yöntemlerle tespit edilmesi konularında desteğe ihtiyaç olduğunu söyledi. Bu kapsamda Çinli ve Hintli uzmanların sahadaki çalışmalara katkı verdiği belirtildi.
ÇİN'DEN NEPAL'E ACİL YARDIM
Çin, felaket bölgesine yönelik yardım çalışmalarını da hızlandırdı. Pekin yönetiminin Nepal'e acil nakdi yardımın yanı sıra afet yardım malzemeleri, uydu verileri, hidrolojik bilgiler ve tünel kurtarma uzmanları gönderdiği bildirildi. Çin'in afet çalışmaları için en az 220 milyon yuan, yani yaklaşık 32,7 milyon dolar kaynak ayırdığı açıklandı.
“SON YILLARIN EN ŞİDDETLİ SINIR ÖTESİ FELAKETİ”
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi de Nepal Dışişleri Bakanı ile yaptığı telefon görüşmesinde felakete ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Wang Yi, yaşanan çamur akıntısının son yıllardaki “en şiddetli sınır ötesi felaket” olduğunu belirtti. Arama kurtarma operasyonlarının ise eşi görülmemiş bir zorluk ve karmaşıklık taşıdığını ifade etti.
FELAKETİN ARKASINDA İKLİM KRİZİ Mİ VAR?
Felaketin boyutunun yanı sıra nedenleri de tartışılıyor. Çinli bilim insanlarının değerlendirmelerine göre yaşanan olay, küresel ısınmanın uzun vadeli etkileri altında buzullarda meydana gelen dengesizlikle bağlantılı. Bilim insanları, bunun Tibet Platosu'nda kriyosfer kaynaklı afetlerin yeni ve dikkat çekici bir özelliği olduğunu belirtiyor. Uzmanların aktardığına göre Nepal tarafından gelen çamur akıntısının Gyirong sınır kapısına ulaşması yalnızca 6-7 dakika sürdü. Bu süre, bölgedeki afetin ne kadar hızlı geliştiğini gözler önüne serdi.
KAMERALARA FELAKETİN DEHŞETİ YANSIDI
Bölgede bulunan güvenlik kameralarının kayıtlarında da sel sularının binaları sürüklediği ve insanların kaçmaya çalıştığı anlar yer aldı. Kaya, buz, toprak ve suyun oluşturduğu dev akıntı, önüne çıkan birçok noktayı kısa sürede etkisi altına aldı. Yetkililer şimdi bir yandan kayıplara ulaşmaya çalışırken diğer yandan yeni yağışlar, nehir seviyeleri ve toprak kaymalarını takip ediyor.
Nepal ve Tibet’te 750 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 44 kişinin ise hâlâ kayıp olduğu felaketin bilançosunun daha da ağırlaşmasından endişe ediliyor.
