Yeni düzenlemeye göre, düşük maliyetli ve yüksek hacimli üretim modeliyle çalışan firmalara eko-puan sistemine dayalı vergi, reklam yasağı ve influencer kısıtlamaları getirilecek. Ancak çevreci gruplar, tasarının revize edilmiş haliyle “gerçek bir dönüşüm fırsatını kaçırdığı” görüşünde.
Düşük Puan, Yüksek Vergi: 10 Euro'ya Kadar Ürün Başı Ceza
Yeni yasa, moda ürünlerinin emisyon, kaynak kullanımı ve geri dönüştürülebilirlik kriterlerine göre puanlanmasını öngörüyor. Eko-puanlamada en düşük seviyeyi alan markalar, 2025’ten itibaren ürün başına 5 euro, 2030’a kadar ise 10 euroya kadar vergilendirilebilecek. Ancak bu vergi, ürün fiyatının %50’sini aşamayacak.
Influencer'lara ve Reklamlara Sınır Geliyor
Tasarı ayrıca, Shein ve Temu gibi platformların reklamlarının yasaklanmasını ve bu markaları sosyal medyada tanıtan influencer'lara yaptırım uygulanmasını içeriyor. Bu adım, özellikle genç tüketiciler üzerinde etkili olan dijital pazarlama yöntemlerini sınırlandırmayı amaçlıyor.
Zara ve H&M Gibi Devler 'Muaf'
Düzenleme kapsamında Avrupalı hızlı moda zincirleri olan Zara, H&M ve Kiabi gibi markalar, en ağır cezalardan muaf tutuldu. Bu durum, tasarının esas amacının çevresel değil ekonomik olduğu yönünde eleştiriler getirilmesine neden oldu.
Friends of the Earth France temsilcisi Pierre Condamine, tasarının kapsamının yetersiz olduğunu vurgulayarak, "Fransa’da satılan giysilerin %90’ını kapsayan markalar dışarıda bırakıldı. Bu ekonomik korumacı bir yaklaşım, çevre için gerçek bir kazanım değil," ifadelerini kullandı.
Moda Endüstrisinde Yeni Dönem mi Başlıyor?
Senato'dan 337 evet, yalnızca 1 hayır oyu ile geçen yasa, şimdi ortak komite sürecine gidecek. Ayrıca Avrupa Komisyonu ile uyumluluğun sağlanması gerekecek. Eğer kabul edilirse, bu düzenleme Avrupa'da hızlı modaya karşı şimdiye kadar atılmış en radikal adımlardan biri olacak.
Fransa Çevre Ajansı Ademe’nin verilerine göre, ülkede her saniye 35 parça giysi çöpe atılıyor. 2010-2023 arası hızlı moda reklam harcamalarının %39 artarak 3,2 milyar euroya çıkması, sektörün büyüklüğünü ve etki alanını gözler önüne seriyor.
