İran, ABD'nin geçici ateşkes teklifini reddederek Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri de kapsayan 10 maddelik sert bir şart listesini Pakistan aracılığıyla Washington'a iletti. Tahran yönetimi, kalıcı bir çözüm için yaptırımların kalkmasını ve bölgedeki yeni statükonun tanınmasını ön koşul olarak masaya koydu.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ GÜVENLİK PROTOKOLLERİ
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini düzenlemek için kapsamlı bir "Güvenlik Protokolü" taslağı hazırladı. 10 maddelik yanıtın merkezinde yer alan bu protokol; boğazdan geçişlerin denetlenmesi, geçiş ücretlerinin düzenlenmesi ve İran’ın egemenlik haklarının tam olarak tanınması gibi kritik unsurları barındırıyor. İran tarafı, boğazın ancak bu yeni hukuki rejim çerçevesinde kalıcı olarak trafiğe açılabileceğini vurguluyor.
AMERİKAN YÖNETİMİNE İLETİLEN 10 MADDELİK YANIT
Axios ve bölge basınında yer alan haberlere göre de, Pakistan aracılığıyla Washington'a iletilen 10 maddelik liste, ABD'li yetkililer tarafından "maksimalist" bir yaklaşım olarak değerlendirildi. Listenin içeriğinde ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılması, savaş sonrası yeniden yapılanma için tazminat mekanizmasının kurulması, suikast ve saldırıların tüm cephelerde son bulması gibi ağır şartlar bulunuyor. Tahran, bu maddelerin bir "dilek listesi" değil, barış için zorunlu ön koşullar olduğunu savunuyor.
TRUMP’IN ÜLTİMATOMU VE TAHRAN’IN DİRENCİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması için 8 Nisan saat 20:00’ye kadar süre tanımasına rağmen, İran yönetimi "son tarih dayatmasıyla müzakere olmayacağını" duyurdu. İran Bilgilendirme Konseyi, Trump’ın tehditlerini "çaresizliğin dışavurumu" olarak nitelendirirken, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri boğazın artık hiçbir zaman ABD ve İsrail için "eski düzene" dönmeyeceğini, bölgedeki yeni statükonun İran’ın şartları üzerinden kurulacağını belirtti.
DİPLOMASİDE PAKİSTAN VE KATAR’IN ROLÜ
Bölgesel gerilimi düşürmek adına yürütülen "İslamabad Anlaşması" taslağı üzerindeki görüşmeler devam ederken, İran’ın sunduğu 10 madde masadaki en büyük engel olarak görülüyor. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin Hürmüz’ün koşulsuz açılmasını önceliklendirdiğini, İran’ın ise nükleer program ve yaptırımlar konusunda somut güvence almadan geri adım atmayacağını ifade ediyor. 15-20 gün içinde nihai bir sonuca varılması beklenen süreçte, tarafların "güvence krizi"ni aşıp aşamayacağı küresel enerji piyasaları tarafından yakından takip ediliyor.
